એપશહેર

Explained: 30% ટકા ટેક્સની જાહેરાત સાથે ભારતમાં ક્રિપ્ટોને ખરેખર કાયદેસરતા મળી ગઈ?

ક્રિપ્ટો પર થતી કમાણી પર 30 ટકા ટેક્સની સાથે 1 ટકો ટીડીએસ લગાવીને નિર્મલા સીતારમણે કયો મોટો દાવ ખેલ્યો છે?

I am Gujarat 1 Feb 2022, 6:13 pm

હાઈલાઈટ્સ:

  • શિયાળું સત્રમાં ક્રિપ્ટો બિલ ના લાવી શકેલી સરકારે બજેટ સત્રમાં મોટો ધડાકો કરી નાખ્યો
  • ક્રિપ્ટો પર 30 ટકા ટેક્સની જાહેરાત બાદ પણ સરકાર માન્ય એક્સચેન્જો પર નહીં થઈ શકે તેનું ટ્રેડિંગ
  • આરબીઆઈ પણ પોતાની ડિજિટલ કરન્સી લાવશે, પરંતુ ક્રિપ્ટોને કરન્સી તરીકે માન્યતા નહીં મળે
હાઈલાઈટ ટેક્સ્ટ
I am Gujarat nirmala sitharaman1
તસવીર: પિયલ ભટ્ટાચારજી
અમદાવાદ: 01 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થયેલા દેશના સામાન્ય બજેટમાં નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ક્રિપ્ટોકરન્સીના ટ્રેડિંગમાં થતાં નફા પર 30 ટકાનો તોતિંગ ટેક્સ વસૂલવાની જાહેરાત કરી છે. એટલું જ નહીં, જો તમે કોઈને ક્રિપ્ટોકરન્સી ગિફ્ટ કરશો તો પણ ગિફ્ટ પ્રાપ્ત કરનારાએ તેના પર 30 ટકા ટેક્સ ચૂકવવો પડશે. આ જાહેરાત સાથે જ ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં રસ ધરાવનારા લોકો એવું માની રહ્યા છે કે ક્રિપ્ટો પર સરકારે ટેક્સ લેવાનું નક્કી કર્યું છે મતલબ કે તેને હવે કાયદેસરતા પણ મળી ગઈ છે. જોકે, એક્સપર્ટ્સનું માનીએ તો આ મામલો જેટલો દેખાય છે તેટલો સરળ નથી.
Budget 2022: મિડલ ક્લાસ કેમ છેતરાયો? નાણામંત્રીએ આપ્યું કારણ
એટલું જ નહીં, ક્રિપ્ટોમાં ટ્રેડિંગ કરનારા માટે 30 ટકા ટેક્સની જોગવાઈ એક મોટા આંચકા સમાન છે. કારણકે, સરકારે નફા પર 30 ટકા ટેક્સ વસૂલવાની જાહેરાત કરી છે, પરંતુ તેની સામે જો કોઈ સોદામાં લોસ થયો હોય તો તેને નફામાંથી સરભર નહીં કરી આપવામાં આવે. મતલબ કે, ખોટ ટ્રેડરે સહન કરવાની રહેશે, જ્યારે નફામાં સરકાર 30 ટકા ભાગ લઈ જશે. તેનાથી ઉલ્ટું શેરબજારમાં નફા પર ભરવાના થતાં ટેક્સ સામે ખોટ બાદ અપાતી હોય છે. જોકે, ક્રિપ્ટોના ટ્રેડર્સને સરકારે આ બાબતે ઠેંગો બતાવ્યો છે.

આ સિવાય ક્રિપ્ટોકરન્સીના દરેક ટ્રેડ પર નજર રાખવા માટે પણ નિર્મલા સીતારમણે એક એવું પગલું લીધું છે કે જેનાથી સરકારથી તેના વ્યવહાર છૂપાવવા અશક્ય થઈ જશે. નફા પર 30 ટકા ટેક્સ ઉપરાંત, 1 ટકા ટીડીએસની પણ જોગવાઈ કરી છે. મતલબ કે, તમે ક્રિપ્ટોમાં કોઈપણ ટ્રાન્ઝેક્શન કરશો તો તેના માટે તમારે 1 ટકા ટીડીએસ ચૂકવવો પડશે. જેનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે તે ટ્રાન્ઝેક્શનનો રેકોર્ડ સરકાર પાસે પહોંચી જશે.

Budget 2022: સરકારની તિજોરીમાં આવનારા એક રૂપિયામાંથી 58 પૈસા ટેક્સના હશે
નિર્મલા સીતારમણે આ અંગે જણાવ્યું હતું કે, ક્રિપ્ટોકરન્સી એ કોઈ કરન્સી નથી. આરબીઆઈ પોતાની ડિજિટલ કરન્સી ઈશ્યૂ કરવા જઈ રહી છે, અને તેના સિવાયની જે પણ ડિજિટલ કરન્સી દ્વારા કોઈએ આવક પ્રાપ્ત કરી હશે તો તેના પર ટેક્સ ભરવો પડશે. દેશમાં શિયાળું સત્રમાં સંસદમાં ક્રિપ્ટો બિલ પસાર થવાની જોરદાર ચર્ચા હતી. સરકાર આકરા નિયંત્રણ લેવા જઈ રહી છે તેવી અટકળો વચ્ચે ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં કડાકો પણ બોલાયો હતો. જોકે, આખું શિયાળું સત્ર વિતિ ગયા બાદ પણ ક્રિપ્ટો કરન્સીનું બિલ નહોતું આવ્યું. જોકે, પહેલીવાર કદાચ સંસદમાં સત્તાવાર રીતે ક્રિપ્ટોકરન્સીનો ઉલ્લેખ કરી તેના પર ટેક્સ વસૂલવાની કમસે કમ વાત તો આ બજેટ સત્રના બીજા દિવસે ચોક્કસ થઈ છે.

હાલ સ્થિતિ એ છે કે, ભારતમાં ક્રિપ્ટોકરન્સી કાયદેસર નથી, તે જ રીતે તે ગેરકાયદેસર પણ નથી. આ અસમંજસ વચ્ચે પણ લોકોનું અબજો રુપિયાનું રોકાણ ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં થઈ ચૂક્યું છે. તેવામાં બજેટ પછી શું ક્રિપ્ટોને કાયદેસરતા મળી ગઈ છે, તે સવાલના જવાબમાં એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે સરકારે ટેક્સ લેવાની વાત કરી છે, પરંતુ ક્રિપ્ટોકરન્સીને કાયદેસરતા આપતો કોઈ કાયદો પસાર નથી કર્યો. મતલબ કે, તેને હજુય સો ટકા કાયદેસર કહી શકાય નહીં.

જાણીતા સ્ટોક માર્કેટ ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ ઝીરોધાના સ્થાપક નીતિન કામતનું કહેવું છે કે, માત્ર સરકાર દ્વારા ટેક્સ લેવાથી ક્રિપ્ટોને કાયદેસરતા નથી મળી જતી. તેના પર જ્યાં સુધી સંસદમાં બિલ પસાર થઈને કાયદો ના બને ત્યાં સુધી સરકાર માન્ય પ્લેટફોર્મ્સ પર ક્રિપ્ટોકરન્સીનું ટ્રેડિંગ નહીં થઈ શકે. મતલબ સાફ છે કે, હાલ ક્રિપ્ટોકરન્સીનું જે એક્સચેન્જો પર ટ્રેડિંગ થાય છે તેમને કાયદાકીય માન્યતા પ્રાપ્ત નથી. તો બીજી તરફ, સેબીની માન્યતા પ્રાપ્ત જે ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પર શેર્સનું ટ્રેડિંગ થાય છે તેના પર આ જ કારણે ક્રિપ્ટોકરન્સીનું ટ્રેડિંગ નથી કરી શકાતું.

Budget 2022: પગારદાર વર્ગને ઠેંગો, ટેક્સ સ્લેબમાં કોઈ રાહત ન મળી, ક્રિપ્ટોની આવક પર 30% ટેક્સ
બ્લોકચેઈન લૉ ફર્મ ક્રિપ્ટો લીગલના સ્થાપક પુરષોત્તમ આનંદનું પણ આ અંગે કંઈક આવું જ કહેવું છે. તેઓ જણાવે છે કે ટેક્સ વસૂલવાથી ક્રિપ્ટોને કાયદેસરતા નથી મળી જતી. તમે આવક ક્યાંથી પ્રાપ્ત કરી તે ઈનકમ ટેક્સનો વિષય નથી. તેને માત્ર તમારી આવક સાથે મતલબ છે, તેના સ્રોત સાથે નહીં. કોંગ્રેસના નેતા અને રાજ્યસભાના સાંસદ કે.સી. વેણુગોપાલની પણ આ જ દલીલ છે કે સરકારે ક્રિપ્ટોકરન્સીને કાયદેસર બનાવ્યા વિના બજેટ મારફતે તેને કાયદેસરતા બક્ષવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જે યોગ્ય નથી.

એપોલો ઈન્વેસ્ટમેન્ટ્સના સીઈઓ કુણાલ ચૌધરીના જણાવ્યા અનુસાર, બજેટમાં આજે ક્રિપ્ટોકરન્સી દ્વારા થયેલી આવક પર 30 ટકા ટેક્સ લેવાની જાહેરાત ઘણી મહત્વની છે. તેનો મતલબ સાફ છે કે સરકારે તેનો કાયદાકીય રીતે સ્વીકાર કર્યો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે ભારતમાં સત્તાવાર ડિજિટલ કરન્સી લૉન્ચ થવા જઈ રહી છે, જેણે એ વાતનો છેદ પણ ઉડાવી દીધો છે કે ડિજિટલ કરન્સીને દેશમાં ક્યારેય માન્યતા નહીં મળે અને તે માત્ર રોકાણ કરવા માટેનું જ સાધન બનીને રહી જશે.

Read Next Story

Gujarati News - I am Gujarat: ગુજરાત, દેશ, વિદેશ, શિક્ષણ, બિઝનેસ, મૂવી, જ્યોતિષ, ધર્મ, સ્પોર્ટ્સના લેટેસ્ટ સમાચાર ઉપરાંત વાયરલ ન્યૂઝ મેળવવા માટે ડાઉનલોડ કરો IamGujaratની એપ
તમામ તાજી ખબરો માટે I am Gujarat ફેસબૂકપેજને લાઈક કરો