એપશહેર

કોરોનામાં ફેંફસા પથ્થર જેવા બની ગયાઃ પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ

દેશમાં કોરોનાના વધતા જતા સંકટ વચ્ચે કોરોના દર્દીઓનું પોસ્ટમોર્ટમ કરતા દર્દીના શરીરમાં જે જોવા મળ્યું તે જોઈને મેડિકલ જગત આશ્ચર્યમાં છે.

I am Gujarat 30 Sep 2020, 9:20 am
અમદાવાદઃ આશરે 6 મહિના સુધી કોરોનાના સામે લડાઈ બાદ દેશમાં ભોપાલ AIIMS પછી ગુજરાતના રાજકોટની પીડીયુ મેડિકલ કોલેજ બીજુ સેન્ટર છે જ્યાં આ ખતરનાક વાયરસથી મૃત્યુ પામેલા દર્દીઓ પર પોસ્ટમોર્ટમ કરીને વાયરસ શરીરમાં કેવી અસર પહોંચાડે છે અને તેનાથી બચવા માટે શું કરવું જોઈએ તેનો અભ્યાસ થઈ રહ્યો છે. કોરોનાથી મૃત્યુ પામેલા દર્દીઓની આ ઓટોપ્સીથી કેટલીક બાબતો સામે આવી છે જે જાણીને મેડિકલ નિષ્ણાંતો પણ આશ્ચર્ય ચકિત થયા છે. કોરોનાનો ભોગ બેલા લોકોના ફેંફસા પથ્થર જેવા કડક બની જાય છે. તેમજ શરીરની કેટલીક મહત્વની લોહી પહોંચાડતી નસોમાં ગાંઠા જામી જવાથી દર્દીઓના મોત થાય છે તેવું પ્રાથમિક અનુમાન આ મર્યાદિત સંખ્યાના પોસ્ટમોર્ટમ બાદ સામે આવ્યું છે.
I am Gujarat corona patient autopsy report from rajkot says covid turns lungs as hard as stone
કોરોનામાં ફેંફસા પથ્થર જેવા બની ગયાઃ પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ


પથ્થર જેવા બની જાય છે ફેંફસા

મહત્વનું છે કે કોરોનાની હજુ સુધી કોઇ વેક્સિન કે દવા શોધાઈ નથી અને રોગ એટલો ચેપી છે કે પોસ્ટમોર્ટમ કરીને રોગની અસરો જાણવા પણ મંજૂરી નથી. જો કે રાજ્યમાં એકમાત્ર રાજકોટની પીડીયુ મેડિકલ કોલેજના ફોરેન્સિક વિભાગને કોરોનાના મૃતદેહોની ઓટોપ્સી કરવા મંજૂરી અપાઈ છે અને અત્યાર સુધીમાં 5 ઓટોપ્સી થઈ ચૂકી છે, આટલુ જોખમ લેવા પાછળનુ કારણ શરીરમાં કોરોનાથી થતી અસરોનો અભ્યાસ કરી સારવાર પધ્ધતિમાં સુધાર લાવવાનો છે. જોકે આ તમામ પોસ્ટમોર્ટમમાં એક વાત ખૂબ સામાન્ય છે કે તમામ દર્દીઓના ફેંફસા જાણે પથ્થરના બન્યા હોય તેવા થઈ ગયા હતા.

રાજકોટમાં થયા પોસ્ટમોર્ટમ

પરીક્ષણ મામલે ફોરેન્સિક મેડીસીન વિભાગના વડા ડો. હેતલ ક્યાડાએ જણાવ્યુ છે કે પોતાના 13 વર્ષના ફોરેન્સિક મેડિસિન કરિયરમાં પહેલીવાર આ પ્રકારની વાયરલ બિમારી જોઈ છે જેમાં ફેંફસા પથ્થર જેવા કડક બની જાય છે. હજુ રીસર્ચ શરૂ કરવા જેટલા પરીક્ષણ પણ નથી થયા જો કે એક તારણ એવુ નીકળ્યુ છે કે કોરોના વાયરસને કારણે ફેફસામાં ફાઈબ્રોસિસ ખૂબ વધી જાય છે આ કારણે જ્યારે બોડીમાંથી ફેફસા કાઢ્યા ત્યારે જાણે પથ્થર ઉપાડ્યો હોય તેવુ લાગ્યુ હતું. ફાઈબ્રોસિસ તો ટી. બી. અને ન્યુમોનિયામાં પણ થાય છે પણ તે ઉપર અને નીચેના જ ભાગમાં હોય પણ કોરોનામાં બધી જ જગ્યાએ ફાઈબ્રોસિસ થઈ ગયુ હતું. હજુ આ માત્ર ઓટોપ્સી દરમિયાન જોવા મળેલુ છે સાચુ કારણ તો રીસર્ચ કર્યા બાદ જ ખ્યાલ આવશે.

ફેંફસાની સાઇઝ વધ્યા વગર વજનમાં વધારો

ડો. ક્યાડાએ કહ્યું કે 'ફેંફસા ખૂબ જ સ્પોન્જી હોય છે. તેને તમને તાજી બ્રેડ સાથે સરખાવી શકો છો તેટલા સોફ્ટ હોય છે. સામાન્ય રીતે ફેંફસાનું કેન્સર, ન્યુમોનિયા અને ટીબી જેવા રોગના દર્દીના ફેંફસામાં કેટલોક ભાગ નુકસાન થાય છે પરંતુ કોરોનાના દર્દીના જે ફેંફસા જોવા મળ્યા છે તેટલું નુકસાન ક્યારેય કોઈ રોગમાં જોવા મળ્યું નથી. જ્યારે તમે કોરોના દર્દીના ફેંફસાની અંદર તપાસ માટે કાપકૂપ કરો છો ત્યારે તેમને લાગે કે જાણે તમે પથ્થર કાપી રહ્યા છો. આ ઉપરાંત બીજો એક ફેરફાર એવો છે કે ફેંફસા જરા પણ સોજા અને ફુલાયા વગર પણ તેનું વજન સામાન્ય ફેંફસાના વજન કરતા 4 ગણું વધી જાય છે. ફેંફસાનું સામાન્ય વજન 375 ગ્રામથી 400 ગ્રામની વચ્ચે હોય છે. પરંતુ કોરોનાનો ભોગ બનેલા દર્દીમાં ફેંફસાનું વજન 1200થી 1300 ગ્રામ થઈ જાય છે. '

ફેફસામાં ગઠ્ઠા જામી જાય છે

તબીબોના જણાવ્યા અનુસાર કોઇપણ વાયરસ સામે લડવા શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ સક્રિય બને ત્યારે સૌથી પહેલા ફેફસામાં અસર થાય છે અને વાયરસ અને રોગપ્રતીકારક શક્તિની લડાઈની આડઅસર તેમજ ટીશ્યુ રીપેર કરવા માટેની પ્રતિક્રિયાને કારણે ફેફસાની ઝીણી નળીઓમાં પ્રવાહી ભરાવા લાગે છે આ પ્રવાહી જામી જતા ફેફસા સ્થિતિ સ્થાપક રહેતા નથી અને કઠણ બનતા જાય છે જેને ફાઈબ્રોસિસ કહે છે. ફેફસા કઠણ થતા દર્દીને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે અને ઓક્સિજન મળતુ નથી. ફાઈબ્રોસિસ બધા રોગમાં અલગ અલગ રીતે થતુ હોય છે કોરોનામાં ફાઈબ્રોસિસનું સાચુ કારણ અને કોઇ રીતે ફેલાય છે તેની સાઈકલ રીસર્ચ બાદ બહાર આવશે.

વધુ દર્દીના ઓટોપ્સીની જરુર

ગુજરાતમાં અત્યાર સુધીમાં 3442 દર્દીઓ કોરોનાના કારણે મૃત્યુ પામ્યા છે. નિષ્ણાંતોનું માનવું છે કે અત્યાર સુધીમાં ફક્ત 5 વ્યક્તિઓનું જ પોસ્ટમોર્ટમ થયું છે જેના કારણે જે પણ રિઝલ્ટ મળ્યા છે તેને ફાઇનલ ગણી શકાય નહીં. આ માટે વધુ લોકોના પોસ્ટમોર્ટમ કરવાની જરુર છે. ડોક્ટરનું કહેવું છે કે સૌથી મોટી ચેલેન્જ કોરોના દર્દીઓના પરિવારને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મનાવવાની છે. રાજકોટ મેડિકલ કોલેજના ડોક્ટર્સે કહ્યું કે અત્યાર સુધીમાં ફક્ત 15 જેટલા જ દર્દીઓના પરિવારે આ માટે મંજૂરી આપી છે. ત્યારે એ જાણી લેવું જરુરી છે કે જો વધુ પોસ્ટમોર્ટમ થશે તો એ બાબતનો વધુ ખ્યાલ આવશે કે કોરોનાથી દર્દીના શરીરમાં કેવી અસર થાય છે અને તેના કારણે અંતે આ બિમારી સામે કઈ રીતે લડવું તેનો રસ્તો પણ શોધી શકાશે.

મગજ પર પણ અસર કરે છે કોરોના

જોકે ડો. ક્યાડાએ કહ્યું કે આ 5 ઓટોપ્સી દરમિયાન જે મળી આવ્યું છે તે મુજબ ફેંફસા, મગજ અને શરીરની લોહી પ્રવાહીત કરતી સક્યુલેટરી સિસ્મટ સૌથી વધુ પ્રભાવીત થાય છે. કોરના મૃતકોના પોસ્ટમોર્ટમ કરતા જાણવા મળ્યું કે મગજમાં લોહી લઈ જતી માઈક્રો વેસલ્સ એટલે કે ખૂબ જ નાની રક્તકોશિકાઓમાં પણ ગાંઠા જામી ગયા હોવાનું જોવા મળ્યું છે. ડો. ક્યાડાએ કહ્યું કે અમને સર્કલ ઓફ વીલ્સમાં પણ ખૂબ જ વધુ માત્રામાં લોહીના ગાંઠા જામ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. તેમણે કહયું કે ઓટોપ્સી દ્વારા એ જાણવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે કઈ રીતે 101 વર્ષના વૃદ્ધ કોરોના સામે સર્વાઈવ કરી ગયા ને 30 વર્ષના હેલ્ધી વ્યક્તિ કોરોનાનો ભોગ બન્યા. ક્યાર શરીરના પ્રકાર પર કોરોના વધુ જીવલેણ રહે છે. આનો જવાબ મળતા આપણે કોરોનાથી મૃત્યુને ટાળી શકીએ છીએ.

ફાઈબ્રોસિસના પ્રકાર તેમજ ડેન્સિટી અલગ

ફેફસા ખુબ જ સ્થિતિ સ્થાપક અને તાજી બ્રેડ કરતા પણ નરમ હોય છે. આ કારણે જ ફેફસા ઓક્સિજન અને કાર્બનડાયોક્સાઈડની લેવડ દેવડ કરી શકે છે. ફાઈબ્રોસિસ થવાના ઘણા કારણો અને પ્રકારો હોય છે અને બધામાં સખ્ય થવાનો હિસ્સો અને સખ્તાઈ એટલે કે ડેન્સિટી પણ અલગ અલગ હોય છે. ફેફસાના પાંચ ખંડ હોય છે જેમાં ડાબી બાજુ 2 અને જમણી બાજુ 3 હોય છે. સામાન્ય રીતે ફાઈબ્રોસિસ ડાબી બાજુ વધુ હોય છે. ટી. બી.ના દર્દીઓમાં ફેફસાના ઉપરના ભાગમાં ફાઈબ્રોસીસ થાય છે જ્યારે ન્યુમોનિયામાં ફેફસાના નીચેના ભાગમાં ફાઈબ્રોસિસ હોય છે પણ કોરોનાના દર્દીઓમાં પાચેય ખંડમાં ફાઈબ્રોસિસ જોવા મળ્યુ છે.

Read Next Story

Gujarati News - I am Gujarat: ગુજરાત, દેશ, વિદેશ, શિક્ષણ, બિઝનેસ, મૂવી, જ્યોતિષ, ધર્મ, સ્પોર્ટ્સના લેટેસ્ટ સમાચાર ઉપરાંત વાયરલ ન્યૂઝ મેળવવા માટે ડાઉનલોડ કરો IamGujaratની એપ
તમામ તાજી ખબરો માટે I am Gujarat ફેસબૂકપેજને લાઈક કરો