એપશહેર

ચૂંટણી કમિશનર અરુણ ગોયલની નિમણૂકની પ્રક્રિયા સામે સુપ્રીમ કોર્ટે ઉઠાવ્યો સવાલ

Supreme Court Arun Goel: સુપ્રીમ કોર્ટે આજે ચૂંટણી કમિશ્નર અરુણ ગોયલની નિમણૂકને લઈને દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારને આકરા પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા. કોર્ટે પૂછ્યું કે કાયદા પ્રધાન દ્વારા પસંદ કરાયેલા ચાર નામોના માપદંડ શું છે? જસ્ટિસ કેએમ જોસેફના નેજા હેઠળની બંધારણીય બેંચે સરકાર પર સવાલો કર્યા હતા.

Authored byParth Shah | I am Gujarat 24 Nov 2022, 7:36 pm

હાઈલાઈટ્સ:

  • SCમાં ચૂંટણી કમિશ્નરની નિમણૂકના માપદંડો પર કેન્દ્રને સવાલો
  • કાયદા પ્રધાન દ્વારા પસંદ કરાયેલા ચાર નામોના માપદંડ શું છે? : SC
  • કોર્ટે કેન્દ્ર પાસેથી ગોયલની નિમણૂક સંબંધિત દસ્તાવેજો માંગ્યા હતા
હાઈલાઈટ ટેક્સ્ટ
I am Gujarat arun goel
અરુણ ગોયલ
નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે આજે ચૂંટણી કમિશ્નરની નિમણૂકને લઈને કેન્દ્ર સરકારને ખૂબ જ આકરા સવાલો કર્યા છે. કોર્ટે પૂછ્યું કે કાયદા પ્રધાન દ્વારા પસંદ કરાયેલા ચાર નામોના માપદંડ શું છે? જસ્ટિસ કેએમ જોસેફના નેજા હેઠળની બંધારણીય બેંચે સરકાર પર સવાલો કર્યા હતા. ચૂંટણી કમિશ્નરની નિમણૂકના મામલાની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્રને સવાલ કર્યો કે તેણે ચૂંટણી કમિશ્નર અરુણ ગોયલની નિમણૂકમાં ઉતાવળ બતાવી છે. આ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર વતી એટર્ની જનરલે કોર્ટને કહ્યું હતું કે હાલના તબક્કે આ મામલાને ખતમ કરી દેવો જોઈએ અને સમગ્ર મામલાની વ્યાપકતા જોવી જોઈએ.
પ્રકાશની ઝડપે ગોયલની નિમણૂક!
ચૂંટણી કમિશ્નર અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશ્નરની નિમણૂક માટે કોલેજિયમ સિસ્ટમ અને સ્વતંત્ર પસંદગી પ્રક્રિયાની અપીલ કરતી અરજી સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. આ અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્રને સવાલ કર્યા હતા. બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટે અરુણ ગોયલની ચૂંટણી કમિશ્નર પદ પર તાજેતરની નિમણૂક સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો માંગ્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે નિમણૂકમાં આકલન કેવી રીતે થાય છે?

વિભાગમાં 24 કલાક સુધી પણ ફાઈલ ફરતી થઈ શકી નથી
અમે વ્યક્તિગત રીતે અરુણ ગોયલની યોગ્યતા પર પ્રશ્ન નથી કરી રહ્યા. પરંતુ અમે પ્રક્રિયા પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છીએ. કોર્ટે કહ્યું કે ગોયલને પ્રકાશની ઝડપ સાથે ચૂંટણી કમિશ્નર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. વિભાગમાં 24 કલાક સુધી પણ તેની ફાઈલ ખસેડી શકી ન હતી. જો.કે હાલ આ મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાનો નિર્ણય સુરક્ષિત રાખ્યો હતો.

ગોયલના વીઆરએસ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે 1985 બેચના IAS અધિકારીએ VRS લીધું હતું. તે પણ મંત્રાલય દ્વારા ફાઈલ ક્લિયર કરવાના એક દિવસ પહેલા જ તેણે VRS લીધું અને તેની ફાઈલ પણ એક જ દિવસમાં ક્લિયર થઈ ગઈ હતી. કાયદા મંત્રાલયે ચાર નામોને શોર્ટલિસ્ટ કરીને પીએમને મોકલ્યા અને 24 કલાકની અંદર ગોયલના નામને રાષ્ટ્રપતિએ મંજૂરી આપી દીધી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે કાયદા પ્રધાન દ્વારા જે નામો પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા તેમની પસંદગી એવી રીતે થવી જોઈએ કે તેઓ છ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂરો કરે.

શું ગોયલની નિમણૂકમાં કોઈ છટકબારી છે?
અરજદાર તરફથી હાજર રહેલા એડવોકેટ પ્રશાંત ભૂષણે જણાવ્યું હતું કે ગોયલની નિમણૂક પહેલા તેમને તેમના પદ પરથી VRS આપવામાં આવ્યું હતું અને પછી બે દિવસની અંદર તેમને ગયા ગુરુવારે ચૂંટણી કમિશ્નર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. બુધવારે ચૂંટણી કમિશ્નર અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશ્નરની નિમણૂક માટે દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને 19 નવેમ્બરે ચૂંટણી કમિશ્નર તરીકે અરુણ ગોયલની નિમણૂક સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો રજૂ કરવા કહ્યું હતું. સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ કેએમ જોસેફના વડપણ હેઠળની બંધારણીય બેંચ કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી જાણવા માંગતી હતી કે ગોયલને તાજેતરમાં જ VRS આપવામાં આવ્યું હતું અને પછી તેમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી કે શું આ નિમણૂકમાં કોઈ ચાલાકી કે છટકબારી થઈ હતી. ગુરુવારે આ મામલાની સુનાવણી દરમિયાન એટર્ની જનરલે તેને લગતી ફાઇલ રજૂ કરી હતી. આના પર કોર્ટે સવાલ ઉઠાવ્યો કે એક દિવસમાં નિમણૂક કેવી રીતે થઈ અને એ પણ કહ્યું કે એવા વ્યક્તિની નિમણૂક શા માટે નથી થઈ રહી જેનો કાર્યકાળ કાયદા મુજબ છ વર્ષનો છે.

ગોયલની નિમણૂકની ઉતાવળ કેમ?
સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ જોસેફે ટિપ્પણી કરી હતી કે અમે નિમણૂક પામેલા કોઈપણ વ્યક્તિ વિરુદ્ધ કંઈ નથી કહી રહ્યા, તેમની શૈક્ષણિક કારકિર્દી શાનદાર છે. પરંતુ અમારી પાસે નિમણૂકની પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો છે. 18 નવેમ્બરે અમે સુનાવણી શરૂ કરી અને તે જ દિવસે તમે ફાઈલ વધારી દીધી અને ફાઈલ પીએમ પાસે ગઈ અને મંજૂર પણ થઈ ગઈ હતી. તો તેમાં તાકીદ શું હતી? યાદીમાં ચાર નામ હતા અને આ ચાર નામ મોકલવામાં આવ્યા હતા. અમે જાણવા માંગીએ છીએ કે નામ કેવી રીતે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. શું ચારમાંથી કોની ભલામણ કરવામાં આવે છે? તમે કોઈને કેવી રીતે પસંદ કર્યું? કેન્દ્ર દ્વારા રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજો જોયા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આ કેવા પ્રકારનું મૂલ્યાંકન છે? બેન્ચ અરુણ ગોયલની યોગ્યતા પર સવાલ ઉઠાવી રહી નથી પરંતુ નિમણૂક પ્રકાશની ઝડપે થઈ છે.

કેન્દ્રની દલીલ, તેમાં 3 દિવસથી વધુ સમય લાગતો નથી
સુપ્રીમ કોર્ટના બીજા જજ જસ્ટિસ અજય રસ્તોગીએ કહ્યું કે કેટલીકવાર ઉતાવળનું બીજું કોઈ કારણ હોય છે. જો કે તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ વેકેન્સી 15મી મેના રોજ થઈ અને તમે 15મી મેથી 18મી નવેમ્બર વચ્ચે શું કર્યું? શું કારણ હતું કે તમે એક દિવસમાં એપોઇન્ટમેન્ટ સુપર ફાસ્ટ કરી. તે જ દિવસે પ્રક્રિયા અને તે જ દિવસે મંજૂરી, તે જ દિવસે અરજી અને તે જ દિવસે એપોઇન્ટમેન્ટ. ફાઈલ 24 કલાક પણ ચાલી ન હતી, તે પ્રકાશની ઝડપે દોડતી હતી. જો કે આ દરમિયાન એટર્ની જનરલે કહ્યું કે તમામ ચૂંટણી કમિશ્નરોની નિમણૂક આટલી ઉતાવળમાં કરવામાં આવે છે.

જાણો કોર્ટે કેન્દ્રને શું પૂછ્યું

સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને પૂછ્યું કે કાયદા પ્રધાન દ્વારા શોર્ટલિસ્ટ કરાયેલા અને પીએમને મોકલવામાં આવેલા ચાર નામ પાછળ શું માપદંડ છે?
એટર્ની જનરલે કહ્યું કે નામ શોર્ટલિસ્ટનો નિર્ણય ચૂંટણી પંચમાં વરિષ્ઠતા, નિવૃત્તિ અને કાર્યકાળ વગેરેના આધારે કરવામાં આવ્યો છે.
જસ્ટિસ જોસેફે કહ્યું કે સરકાર દ્વારા ચારમાંથી જે નામ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે તેને પણ છ વર્ષની મુદત મળશે નહીં. તમારે એવા લોકોને પસંદ કરવા જોઈએ જેમને છ વર્ષનો કાર્યકાળ મળે. આ એક્ટની કલમ-6 કહે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું કે અમે જાણવા માંગીએ છીએ કે તમારું નામ કેવી રીતે પહોંચ્યું. તમારા ડેટાબેઝમાં વધુ યુવાનો પણ છે, અમે તમારી પાસેથી જાણવા માંગીએ છીએ કે શું તમે પદ્ધતિ અપનાવી છે અને શું ઉંમર ફિલ્ટર કરવા માટે કોઈ માપદંડ છે.
એટર્ની જનરલે કહ્યું કે માપદંડ જન્મ તારીખ અને વરિષ્ઠતા પર આધારિત છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ જોસેફે કહ્યું કે તેનો અર્થ એ છે કે તેમને છ વર્ષનો કાર્યકાળ નહીં મળે. અમે સ્પષ્ટ કરવા માંગીએ છીએ કે તમે એક્ટની કલમ 6નું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યાં છો. વિભાગનો મહત્વનો ભાગ એ છે કે છ વર્ષનો કાર્યકાળ હોવો જોઈએ.

Read Next Story