એપશહેર

Coronavirus Update: કોવિડ-19થી કેટલા સુરક્ષિત છો? વૈજ્ઞાનિકોએ શોધેલા આ ટેસ્ટથી મળશે જાણકારી!

Immunity against COVID-19: કોવિડ-19 ઇમ્યૂનિટી ચકાસવા માટે અન્ય ઘણાં પરિબળો જરૂરી છે, જેમાં વ્યક્તિને નજીકના ભૂતકાળમાં કોવિડ ઇન્ફેક્શન થયું છે કે નહીં અથવા તો વ્યક્તિએ વેક્સિન લીધી છે કે નહીં. છેલ્લાં એક વર્ષમાં કોરોનાએ અનેક રૂપ બદલ્યા છે અને તેના લક્ષણો પણ સતત બદલાતા રહે છે. હવે તે માત્ર ખાંસી, તાવ અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી ત્યાં સુધી સીમિત નથી.

Authored byહેતલ ડાભી | I am Gujarat 18 Jun 2022, 11:17 am
Coronavirus Immunity Test: કોરોના ઇન્ફેક્શનથી વ્યક્તિના અન્ય અવયવોને પણ નુકસાન થઇ રહ્યું છે, તેથી જ તેના શરૂઆતના લક્ષણોને ઓળખવા મુશ્કેલ છે. ભારતમાં જ નહીં પણ વિશ્વમાં જે પ્રકારે કોરાના વાઇરસની મહામારી (Coronavirus pandemic)નો પ્રકોપ જે ઝડપથી ફેલાઇ રહ્યો છે, તે જોતાં વૈજ્ઞાનિકો આ અંગે દરરોજ નવા રિસર્ચ કરી રહ્યા છે, જેથી આ બીમારીને મ્હાત આપી શકાય છે. ભારતની વાત કરવામાં આવે તો આ લેખ દરમિયાન છેલ્લાં 24 કલાકમાં કોવિડના 13,216 નવા કેસની પુષ્ટિ થઇ છે, આ સાથે જ કોરોનાથી સંક્રમિત લોકોની સંખ્યા 4,32,70,577 થઇ ગઇ છે. છેલ્લાં એક દિવસમાં 24 લોકોનાં મોત થયા છે અને મૃતકોની સંખ્યા 5,24,817 થઇ છે. દેશમાં હવે 68,108 એક્ટિવ કેસ છે.
I am Gujarat coronavirus latest study published in nature biotechnology about the t cells test claims to tell if you are well protected against covid 19
Coronavirus Update: કોવિડ-19થી કેટલા સુરક્ષિત છો? વૈજ્ઞાનિકોએ શોધેલા આ ટેસ્ટથી મળશે જાણકારી!


રસીકરણ ઉપરાંત કોરોનાના સતત બદલાતા લક્ષણોથી એ કહેવું મુશ્કેલ છે કે, વ્યક્તિ કોરોના SARs-CoV-2 વાઇરસથી સુરક્ષિત છે કે નહીં. કારણ કે, કોરોના ઇમ્યૂનિટી ચકાસવા માટે અન્ય પરિબળો જેમ કે, ભૂતકાળમાં ઇન્ફેક્શન થયું છે કે નહીં, કોરોના વેક્સિન લીધી છે કે નહીં, ઉપરાંત ઇમ્યૂન સિસ્ટમને ગંભીર અસર પહોંચાડે તેવી કોઇ પણ પ્રકારની બીમારીનો નજીકના ભૂતકાળમાં વ્યક્તિ શિકાર બન્યો છે નહીં.

આ તમામ પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખતા રિસર્ચર્સની એક ટીમે હાલમાં જ કોવિડથી વ્યક્તિ સુરક્ષિત છે કે નહીં તે ચકાસવા એક ટૂલ (a tool to estimate COVID immunity) તૈયાર કર્યુ છે. આ અંગેની માહિતી નેચર બાયોટેક્નોલોજી (Nature Biotechnology)માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે.

એક તરફ જ્યાં યુએસ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (U.S. Food and Drug Administration-FDA) આ ટૂલનો રિવ્યૂ કરી રહ્યું છે, જ્યારે યુકેની બાયોટેક્નોલોજી કંપની હાઇરિસ (U.K-based biotechnology company Hyris)એ યુરોપમાં તેનું અમલીકરણ શરૂ કરી દીધું છે.

(સૌજન્યઃ ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા) (તસવીરોઃ પિક્સાબે.કોમ)

​શું છે આ સ્ટડી?

નેચર બાયોટેક્નોલોજી (Nature Biotechnology)માં પ્રકાશિત માહિતી અનુસાર, સંશોધકોની ટીમની આ સિદ્ધિ છે જેમાં તેઓએ કોવિડ-19 ઇમ્યૂનિટીને એક્સેસ કરવાનું સાધન વિકસિત કર્યું છે. જેમાં બ્લડ ટેસ્ટ (blood test) દ્વારા લિમ્ફોસાઇટ (a type of lymphocyte) પ્રકારના ટી-સેલ્સ (T cells)ની તપાસ કરવામાં આવે છે. ટી-સેલ્સ એક પ્રકારે મહત્વના વ્હાઇટ બ્લડ સેલ્સ (white blood cells) છે, જે ઇમ્યૂન સિસ્ટમ માટે અગત્યના હોય છે. ટી-સેલ્સ અનુકૂળ રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ માટે પણ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

માઉન્ટ સિનાઇ (Mount Sinai) અને સિંગાપોરની ડ્યૂક-એનયુએસ મેડિકલ સ્કૂલ (Singapore’s Duke-NUS Medical School), જેવી ઇન્સ્ટિટ્યૂશનની સંશોધક ટીમે એક સિમ્પલ ટેક્નોલોજી શોધી છે જે સરળતાથી કામ કરે છે અને તેનું પરિણામ 24 કલાકથી ઓછા સમયમાં મળી જાય છે.

​ટી-સેલ્સની ભૂમિકા

ટી લિમ્ફોસાઇટ (T lymphocyte) તરીકે ઓળખાતા ટી-સેલ્સ (T cell) અથવા વ્હાઇટ બ્લડ સેલ્સ (white blood cell) વ્યક્તિની ઇમ્યૂન સિસ્ટમ માટે અત્યંત મહત્વના હોય છે. તેમાં પણ મુખ્યત્વે બે પ્રકારના લિમ્ફોસાઇટ્સ (primary types of the lymphocytes) હોય છે, જેમાં ટી-સેલ્સ અને બીજાં બી-સેલ્સ (B cells) હોય છે. બી સેલ્સની ભૂમિકા શરીરમાં વિદેશી રોગાણું (foreign pathogens) પ્રત્યે પ્રતિરક્ષા પ્રતિભાવની વિશિષ્ટતા નક્કી કરવાની છે. જ્યારે બોન મેરો (bone marrow)ના સ્ટેમ સેલ્સ (stem cells)માંથી ડેવલપ થતાં ટી-સેલ્સ શરીરને કોઇ પણ પ્રકારના ઇન્ફેક્શન સામે રક્ષણ આપે છે અને કેન્સર જેવી જીવલેણ બીમારીઓ સામે લડવા માટે સક્ષમ હોય છે.

આ સિવાય ટી-સેલ્સ સ્પષ્ટ રીતે ઇન્ફેક્શનના કોષોને તાત્કાલિક બહાર ધકેલી શકે છે, ઇન્ફેક્શનને પારખીને અન્ય ઇમ્યૂન સેલ્સને એક્ટિવ કરે છે, સાયટોકાઇન્સ પ્રોડ્યૂસ (producing cytokines) કરે છે અને ઇમ્યૂન રિસ્પોન્સને રેગ્યુલેટ (regulating immune responses) કરે છે.

​નવા ટી-સેલ્સનું ટેસ્ટિંગ વર્ક

જ્યાં સુધી નવા રિસર્ચ ટૂલની વાત છે, વૈજ્ઞાનિકોની ટીમે વ્યક્તિના લોહીના સેમ્પલને SARS-CoV-2 વાઇરસના વાઇરલ પ્રોટીન સાથે મિક્સ કર્યા હતા. જો બ્લડ સેમ્પલમાં SARS-CoV-2ની હાજરી હશે તો ટી-સેલ્સ આ પ્રકારના વાઇરલ ઇન્ફેક્શન કોષોને પ્રતિસાદ આપી એક્ટિવેટ થઇ જાય છે. આ એક્ટિવેશનને પોલીમેરાસ ચેઇન રિએક્શન ટેક્નોલોજી (polymerase chain reaction (PCR) technology) દ્વારા ઓળખી શકાય છે.

આ ટેસ્ટને કોવિડ-19ના નિદાન (diagnose COVID-19) માટે પણ ઉપયોગમાં લેવાતો હતો. રિસર્ચ અનુસાર, એક્ટિવેશનની ક્ષમતાને ચકાસ્યા બાદ દર્દીની કોવિડ-19 ઇમ્યૂનિટીને નક્કી કરી શકાય છે.

​સેલ્સ ટેસ્ટિંગ v/s એન્ટીબોડી ટેસ્ટિંગ

એન્ટીબોડી ટેસ્ટ કોરોના વાઇરસ જેવા ઇન્ફેક્શનના હાલના લક્ષણોને ધ્યાનમાં નથી લેતા, તેમાં માત્ર ઇન્ફેક્શનથી એન્ટીબોડીઝ રિસ્પોન્સ જ ચકાવસામાં આવે છે, જેની પ્રતિકારક શક્તિ ભવિષ્યમાં આ ચોક્કસ પ્રકારના ઇન્ફેક્શન પુરતી જ હોય છે. ઇન્ફેક્શન અને વેક્સિનેશન બાદ એન્ટીબોડી ટેસ્ટિંગ (antibody testing)નું મહત્વ અને કામગીરી મહિનાઓમાં જ ઓછી થઇ જાય છે, જ્યારે ટી-સેલ્સ ટેસ્ટિંગ વર્ષ સુધી કારગત હોવાનું પુરવાર થયું છે.

આ રિસર્ચના કો-ઓથર અર્નેસ્ટો ગુચીઓન (study co-author Ernesto Guccione)એ ટાઇમ્સને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું કે, ઇમ્યૂનિટી અંગે એન્ટીબોડીઝ અને ટીસેલ્સના મોનિટરિંગથી અમને સ્પષ્ટ ચિત્ર મળ્યું છે અને તેના દ્વારા ભવિષ્યમાં રિ-વેક્સિનેશન સ્ટ્રેટેજી (re-vaccination strategies)માં સ્ટડી મદદરૂપ થશે.

આ સિવાય, ઇન્ફેક્શન બાદ વ્યક્તિની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધે અને શરીર એન્ટીબોડીઝ પ્રોડ્યૂસ કરે તે લગભગ અશક્ય છે, જ્યારે ટી-સેલ્સ ટેસ્ટિંગ ચોક્કસથી કામ કરશે કારણ કે ઇન્ફેક્શન બાદ પણ ટી-સેલ્સ રિસ્પોન્સ યથાવત જ રહે છે.

​આ ટેસ્ટની મર્યાદાઓ શું છે?

ગુચીઓન અનુસાર, ટી-સેલ્સ પરિક્ષણ ઇમ્યૂન પ્રોટેક્શનના સહસબંધને સમજવામાં મદદ કરી શકે છે. આ ટેસ્ટ દ્વારા ઇમ્યૂનિટીને સરળતાથી સમજી શકાશે. વધારે નંબરથી સ્પષ્ટતા મળશે તેવી આશા રાખવામાં આવે છે. આ પ્રકારના ટેસ્ટથી આપણે ઇમ્યૂન સિસ્ટમના લગતાં ટેસ્ટ વધારી શકીશું જે ભૂતકાળની ટેક્નોલોજીમાં ઉપલબ્ધ નહતા.

જો કે, એન્ટીબોડીઝ અને ટી-સેલ્સ ટેસ્ટિંગથી વ્યક્તિને કોવિડ-19થી સુરક્ષિત કેવી રીતે કરવો તે અંગે સ્પષ્ટ નિદાન કે જવાબ શોધવાનો બાકી છે.

નોંધઃ આ લેખ સામાન્ય જાણકારી માટે છે, તે કોઇ પણ પ્રકારે દવા કે ઇલાજનો પર્યાય હોઇ શકે નહીં. વધુ માહિત માટે તમારાં ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.

આ સમાચારને અંગ્રેજીમાં વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો

લેખક વિશે
હેતલ ડાભી
હેતલ ડાભી 13 વર્ષથી વધુનો અનુભવ ધરાવતી જર્નાલિસ્ટ છે જેઓએ તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત અમદાવાદના એક લોકલ ન્યૂઝપેપર સાથે વર્ષ 2007માં કરી હતી. કારકિર્દીની શરૂઆતથી લઇ અત્યાર સુધી તેઓએ ક્રાઇમ, બિઝનેસ, ટેક્નોલોજી, પોલિટિક્સ, ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ, ટ્રાવેલ, ફેશન, લાઇફસ્ટાઇલ જેવા વિવિધ સેક્શનમાં કામ કર્યુ છે. હાલમાં તેઓ લાઇફસ્ટાઇલ સેક્શનમાં છેલ્લાં એક વર્ષથી કામ કરે છે. જ્યાં તેઓના અનુભવના આધારે વિવિધ માહિતી અને રસપ્રદ આર્ટિકલ્સ લખી રહ્યા છે જે વાચકોને સતત નવી નવી માહિતી સાથે જકડી રાખે છે. જર્નાલિઝ્મ ઉપરાંત હેતલ ડાભીને વાંચન, લેખન અને ડાન્સનો શોખ છે. તેઓના સાહિત્ય પ્રત્યેના લગાવ અને સતત કંઇક નવું લખવા તેમ જ વાંચવાના શોખથી તેઓ એક પરિપક્વ લેખિકા છે અને આ જ બાબતની ઝલક તેમના કામમાં પણ સરળતાથી જોવા મળે છે.... વધુ વાંચો

Read Next Story