એપશહેર

વિશ્વમાં 1 અબજ લોકો ગંભીર Sleep Apneaથી પીડિત, ઉંઘમાં થાય છે બેચેની અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ; જાણો ઇલાજ

What is Sleep Apnea: સ્લીપ એપનિયા (Sleep Apnea Symptoms) ઉંઘ સાથે જોડાયેલી એક ગંભીર બીમારી છે. બોલિવૂડના પ્રખ્યાત સિંગર બપ્પી લહેરીએ આ બીમારીના કારણે જ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો. આ એક એવી મેડિકલ કન્ડિશન છે જેમાં વ્યક્તિ સૂતી વખતે શ્વાસ નથી લઇ શકતો અને બેચેનીનો અનુભવ થાય છે અને અન્ય બીમારીઓને શરીરમાં આમંત્રણ આપી શકે છે.

Authored byહેતલ ડાભી | I am Gujarat 17 Sep 2022, 12:43 pm
Sleep Apnea Causes and Prevention: આરામની ઉંઘ કિસ્મતથી મળે છે - આ લાઇન તમે કોઇ મૂવી કે સીરિયલમાં ચોક્કસથી સાંભળી હશે. જો કે, આ લેખમાં આ લાઇનનો અર્થ કંઇક અલગ છે. વિશ્વમાં ઘણાં એવા લોકો છે જેઓને પથારીમાં પડતાની સાથે જ ઉંઘ આવી જાય છે. જ્યારે કેટલાંક લોકોને ઉંઘમાં બેચેની અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે. આ એક પ્રકારે મેડિકલ કન્ડિશન છે જેને ડોક્ટર્સ સ્લીપ એપનિયા (Sleep Apnea) કહે છે.
I am Gujarat international sleep experts estimate nearly 1 billion people worldwide have sleep apnea know what are the symptoms and prevention
વિશ્વમાં 1 અબજ લોકો ગંભીર Sleep Apneaથી પીડિત, ઉંઘમાં થાય છે બેચેની અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ; જાણો ઇલાજ


ઇન્ટરનેશનલ સ્લીપ એક્સપર્ટ્સ (International Sleep Experts) અનુસાર, સ્લીપ એપનિયા કે ઓબસ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપનિયા (OSA- Obstructive Sleep Apnea) એવી બીમારી છે જેમાં ઉંઘતી વખતે શ્વાસ વારંવાર અટકીને ચાલે છે, ઘણીવાર શ્વાસ ઉંઘમાં જ રોકાઇ જાય છે, આ સમસ્યા 1 સેકન્ડથી લઇને 1 મિનિટ સુધીના અંતરાળમાં પણ થઇ શકે છે. ResMedમાં પ્રકાશિત એક રિસર્ચ અનુસાર, વિશ્વમાં અંદાજિત 936 મિલિયન લોકો આ બીમારીથી પીડિત છે, આ આંકડો અગાઉના રિસર્ચ કરતાં 10 ગણો વધારે છે.

આ બીમારીની ગંભીરતાનો અંદાજ એ બાબતથી લગાવી શકાય છે કે, ઉંઘમાં વ્યક્તિના શ્વાસોશ્વાસની પ્રક્રિયા સદંતર બંધ થઇ જાય છે. આ બીમારીથી પીડિત વ્યક્તિને હૃદયરોગ ઉપરાંત શ્વાસ લેવાની તકલીફ સહિત અન્ય બીમારીઓ અને ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ (Type-2 Diabetes) પણ થઇ શકે છે. ઉપ્પસલા યુનિવર્સિટી, સ્વિડન (Uppsala University, Sweden)ની રિસર્ચ ટીમ દ્વારા હાથ ધરાયેલા એક સંશોધન અનુસાર, જે લોકોને સ્લીપ એપનિયાની બીમારી હોય તેઓને બ્લડ ક્લોટ્સની ગંભીર સમસ્યા ઉભી થઇ શકે છે, ઉપરાંત લાંબા ગાળે વ્યક્તિને ફેફસાંનું કેન્સર (lung cancer) અને શ્વસનને લગતી તકલીફ (respiratory diseases) પણ થઇ શકે છે.

(તસવીરોઃ ફ્રિપિક.કોમ)

​શું છે સ્લીપ એપનિયા?

માયો ક્લિનિક (Mayoclinic.org) અનુસાર, સ્લીપ એપનિયા એક ગંભીર સ્લીપ ડિસ્ઓર્ડર (sleep-disordered) છે જેમાં વારંવાર શ્વાસોશ્વાસની પ્રક્રિયા બંધ થઇ જાય છે અને ફરીથી શરૂ થઇ જાય છે. જો તમે જોરજોરથી નસકોરાં બોલાવો છો અને આખી રાત ઉંઘ બાદ પણ થાકનો અનુભવ કરો છો તો તમને સ્લીપ એપનિયા હોઇ શકે છે. આ ત્રણ પ્રકારના હોય છે - સેન્ટ્રલ, ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ અને કોમ્પલેક્સ સલીપ. જેમાં સૌથી સામાન્ય ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપનિયા (obstructive sleep apnea-OSA) છે.

​બપ્પી લહેરીએ ગુમાવ્યો હતો જીવ

બોલિવૂડના પ્રખ્યાત સિંગર બપ્પી લહેરી (Bappi Lahiri, Obstructive Sleep Apnoea)નું 69 વર્ષની ઉંમરે ફેબ્રુઆરી 2022માં નિધન થયું હતું, જેનું મુખ્ય કારણ ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપનિયા હતું. સૂતી વખતે આપણી ઉંઘ ચાર ચરણમાંથી પસાર થાય છે, જેમાં બ્લડપ્રેશર અને શ્વાસોશ્વાસમાં ઉતાર-ચઢાવ પણ સામેલ છે. સામાન્ય રીતે સૂતી વખતે આપણી માસપેશીઓ આરામની મુદ્રામાં હોય છે, પરંતુ જો ગળાની પેશીઓ વધારે તણાવમુક્ત થઇ જાય તો અંદર હવા જતો રસ્તો બંધ થઇ જાય છે અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગે છે.

​કેવા લોકોને છે આ બીમારીનું જોખમ?

અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સંસ્થાન (National Institutes of Health, USA) અનુસાર, કેટલાંક લોકોમાં ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપનિયા વિકસિત થવાની સંભાવના વધારે હોય છે. જો તેઓ મેદસ્વિતા, ધુમ્રપાન અને આલ્કોહોલનું સેવન કરતાં હોય ઉપરાંત આ સમસ્યા વારસાગત પણ હોઇ શકે છે. આ સમસ્યા પુરૂષો અને વૃદ્ધોમાં સૌથી વધારે જોવા મળે છે.

કેમ જોખમી છે સ્લીપ એપનિયા?

સ્લીપ એપનિયા એટલા માટે પણ ખતરનાક ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેનું નિદાન વ્યક્તિ આપમેળે પણ નથી કરી શકતો. આ બીમારી ઉંઘતી વખતે થાય છે, વ્યક્તિ ઉંઘ દરમિયાન સતત બેચેનીનો અનુભવ કરે છે, ઉંઘ પુરી નહીં થવાથી સવારે ઉઠતા જ થાક, માથા અને શરીરનો દુઃખાવો થાય છે. ઘણીવાર વ્યક્તિ ડિપ્રેશનનો શિકાર બની જાય છે, તેના મૂળ કારણ વિશે વ્યક્તિને ખ્યાલ નથી હોતો. ઉંઘ દરમિયાન શ્વાસ નહીં લઇ શકવાની સમસ્યાની જાણકારી ઉંઘ દરમિયાન દેખરેખ દ્વારા જ લગાવી શકાય છે.

​સ્લીપ એપનિયાના જોખમ

સ્લીપ એપનિયા અનેક પ્રકારની સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓના જોખમમાં પણ વધારો કરી શકે છે. અગાઉ જણાવ્યું તે અનુસાર, રિસર્ચમાં સ્લીપ એપનિયાથી કેન્સરના જોખમ, મેન્ટલ હેલ્થને જોખમ અને લોહી ગંઠાવાની સમસ્યા પણ ઉભી શકે છે.

​સ્લીપ એપનિયાથી બચવાના ઉપાય

સ્લીપ એપનિયાથી બચવા માટે સૌપ્રથમ તમારાં ડોક્ટરની સલાહ બાદ લાઇફસ્ટાઇલમાં હેલ્ધી ફેરફાર કરો. જેમાં પોષણયુક્ત આહાર, વજનને નિયંત્રિત રાખો, ધુમ્રપાન અને આલ્કોહોલનું નિયંત્રિત માત્રામાં સેવન વગેરે સામેલ છે.

નોંધઃ આ લેખ માત્ર સામાન્ય જાણકારી માટે છે, તે કોઇ પણ પ્રકારે દવા કે ઇલાજનો પર્યાય હોઇ શકે નહીં. વધુ માહિતી માટે તમારાં ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો

લેખક વિશે
હેતલ ડાભી
હેતલ ડાભી 13 વર્ષથી વધુનો અનુભવ ધરાવતી જર્નાલિસ્ટ છે જેઓએ તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત અમદાવાદના એક લોકલ ન્યૂઝપેપર સાથે વર્ષ 2007માં કરી હતી. કારકિર્દીની શરૂઆતથી લઇ અત્યાર સુધી તેઓએ ક્રાઇમ, બિઝનેસ, ટેક્નોલોજી, પોલિટિક્સ, ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ, ટ્રાવેલ, ફેશન, લાઇફસ્ટાઇલ જેવા વિવિધ સેક્શનમાં કામ કર્યુ છે. હાલમાં તેઓ લાઇફસ્ટાઇલ સેક્શનમાં છેલ્લાં એક વર્ષથી કામ કરે છે. જ્યાં તેઓના અનુભવના આધારે વિવિધ માહિતી અને રસપ્રદ આર્ટિકલ્સ લખી રહ્યા છે જે વાચકોને સતત નવી નવી માહિતી સાથે જકડી રાખે છે. જર્નાલિઝ્મ ઉપરાંત હેતલ ડાભીને વાંચન, લેખન અને ડાન્સનો શોખ છે. તેઓના સાહિત્ય પ્રત્યેના લગાવ અને સતત કંઇક નવું લખવા તેમ જ વાંચવાના શોખથી તેઓ એક પરિપક્વ લેખિકા છે અને આ જ બાબતની ઝલક તેમના કામમાં પણ સરળતાથી જોવા મળે છે.... વધુ વાંચો

Read Next Story