એપશહેર

સાઇલન્ટ કિલર છે D3 અને B12 વિટામિનની ઉણપ; શરીરને બીમારીઓનું ઘરના બનાવો, આજથી જ ખાવ 10 વસ્તુઓ

Foods for vitamin D3 and B12 deficiency: હોલિસ્ટિક લાઇફસ્ટાઇલ કોચ અને લેખક લ્યૂક કોટિનહો (Holistic lifestyle coach and author Luke Coutinho) અનુસાર, વિટામિન ડી 3 અને બી 12 (vitamin D3 and B12)ની ઉણપ સાઇલન્ટ મહામારી છે, જે ધીમી ગતિએ શરીરને અનેક ગંભીર બીમારીઓ તરફ ધકેલે છે. આ ઉણપથી બચવા માટે તમારાં ડાયટમાં ચોક્કસ પ્રકારના બદલાવ કરવા જરૂરી છે.

Authored byહેતલ ડાભી | I am Gujarat 7 Jul 2022, 2:07 pm
Expert on Vitamin D3 and B12 Deficiency: શરીર યોગ્ય રીતે કામકાજ કરી શકે તે માટે વિટામિન્સ અને મિનરલ્સની જરૂર હોય છે, આ બંનેની ઉણપથી શરીરમાં અનેક પ્રકારના ગંભીર રોગ પેદા થઇ શકે છે. આ બાબત સર્વસામાન્ય હોવા છતાં આપણે શરીરને પોષક તત્વો પુરાં પાડે તેવો ખોરાક ડાયટમાં સામેલ નથી કરતાં. પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અને આર્યનની માફક વિટામિન ડી-3 (Vitamin D3) અને વિટામિન બી-12 (Vitamin B12) પણ શરીર માટે ખૂબ જ જરૂરી છે.
I am Gujarat lifestyle coach and author luke coutinho said vitamin b12 and d3 deficiency is a silent epidemic know how it linked to your immune system and brain health
સાઇલન્ટ કિલર છે D3 અને B12 વિટામિનની ઉણપ; શરીરને બીમારીઓનું ઘરના બનાવો, આજથી જ ખાવ 10 વસ્તુઓ


હોલિસ્ટિક લાઇફસ્ટાઇલ કોચ અને લેખક લ્યૂક કોટિનહો (Holistic lifestyle coach and Author Luke Coutinho) અનુસાર, વિટામિન ડી-3 અને બી-12ની ઉણપ (Vitamin D3 and B12 deficiency) એક પ્રકારે સાઇલન્ટ મહામારી (silent epidemic) છે, જે ધીમી ગતિએ શરીરમાં અનેક ગંભીર બીમારીઓને આમંત્રણ આપે છે. આજે દર બીજાં વ્યક્તિમાં આ બંને વિટામિન્સની ઉણપ જોવા મળે છે.

નેશનલ લાઇબ્રેરી ઓફ મેડિસિન (National Library of Medicine) અનુસાર, વિટામિન બી-12ની ઉણપને સ્થાનિક મહામારી (Endemic in Indian Population) છે. એક રિસર્ચ અનુસાર, ભારતીયોમાં વિટામિન-12ની ઉણપ સૌથી વ્યાપક પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. ખાસ કરીને ટાયર-3 અને અર્બન એરિયા પોપ્યુલેશનમાં વસતા લોકો જેઓને ડાયાબિટીય હોય કે ના હોય તેઓમાં આ વિટામિનની ઉણપ સૌથી વધુ જોવા મળે છે. અન્ય એક રિસર્ચ (vitamin B12 / D3 deficiency Study) અનુસાર, મુંબઇ જેવા મહાનગરમાં વસતા કોર્પોરેટ એક્ઝિક્યૂટિવ્સમાં વિટામિન બી-12, ડી અને 3ની ઉણપ સૌથી વધારે જોવા મળે છે. આ ઉણપ પાછળના કારણો ચકાસવા માટે NLBના સંશોધકોએ NABL માન્યતાપ્રાપ્ત (NABL accreditation) એક મેથડ તૈયાર કરી હતી જેમાં વ્યક્તિની સ્મોકિંગની આદત, સૂર્યપ્રકાશમાં કેટલો સમય રહે છે, એક્સરસાઇઝ, ડાયટ, વિટામિન સપ્લિમેન્ટ્સ (vitamin supplements) કેટલાં પ્રમાણમાં લે છે તે અંગે ચાર્ટ તૈયાર કર્યો હતો.

કોટિન્હો અનુસાર, દિમાગથી લઇને હાડકાં સુધી શરીરની દરેક કોશિકાઓની સપાટી પર વિટામિન ડી-3 રિસેપ્ટર્સ હોય છે. આ વિટામિન શરીરમાં અનેક જીનના કાર્યોને કંટ્રોલ કરે છે, તેની ઉણપથી હાડકાં કમજોર થઇ જાય છે, વ્હાઇટ બ્લડ સેલ્સ ઘટે છે અને ઇમ્યૂન સિસ્ટમ કમજોર થવાના કારણે દિમાગનું કામકાજ પણ પ્રભાવિત થાય છે.

(સૌજન્યઃ ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા) (તસવીરોઃ પિક્સાબે.કોમ, ફ્રિપિક.કોમ)

​હોર્મોનની માફક કામ કરે છે વિટામિન ડી-3

વિટામિન ડી-3 માત્ર એક વિટામિન જ નથી, તે એક પ્રકારે હોર્મોનની માફક કામ કરે છે. મોટાંભાગે સૂર્યપ્રકાશમાં રહેવાથી તે ત્વચા પર પ્રોડ્યૂસ થાય છે અને કેટલાંક ખાદ્યપદાર્થોમાંથી પણ તે મળી રહે છે. તેથી તેને બીજાં શબ્દોમાં હોર્મોન પણ કહેવામાં આવે છે. સૂર્યના સંપર્કમાં આવ્યા બાદ શરીર તેને શોષી લે છે અને તે કિડની અને લિવર દ્વારા સક્રિય થાય છે. આ સક્રિય રૂપ ફરીથી કેલ્શિયમ ચયાપચયને નિયંત્રિત રાખવા માટે હોર્મોનની માફક કામ કરે છે.

લ્યૂક કોટિન્હોએ વિટામિનની ઉણપથી શારિરીક અસર વિશે જણાવ્યું

View this post on Instagram A post shared by Luke Coutinho - YouCare (@luke_coutinho)

​વિટામિન બી-12ની કામગીરી શું છે?

વિટામિન બી-12 પણ એક જરૂરી પોષક તત્વ છે, જેની શરીરને જરૂર હોય છે. લ્યૂક કોટિન્હો અનુસાર, આ વિટામિનની કામગીરી -

  • શરીરમાં ઉર્જાનું પ્રમાણ જાળવી રાખવું
  • કાર્બોહાઇડ્રેટ ચયાપચય કરવું
  • આંતરડાંનું સ્વાસ્થ્ય જાળવી રાખવું
  • આરબીસી પ્રોડ્યૂસ કરવા
  • તંત્રિકાનું સ્વાસ્થ્ય જાળવવું
  • મગજનું સ્વાસ્થ્ય અને સ્મૃતિતંત્રની રક્ષા
  • મૂડને સ્વસ્થ રાખવા

​વિટામિન ડી-3 અને બી-12ની ઉણપના સંકેત

આ બંને વિટામિનની ઉણપથી શરીરમાં દુઃખાવો, બ્રેન ફોગ, થાક, હોર્મોનલ ઇમ્બેલેન્સ, નખ બરડ થઇ જવા, સ્મૃતિ ગુમાવવી જેવી સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ગંભીર બીમારીઓ ઉભી થઇ શકે છે. આ સિવાય પીસીઓએસ (PCOS), કેન્સર, અલ્ઝાઇમર, કમજોર હાડકાં, સ્ફૂર્તિની કમી અથવા ઓટોઇમ્યૂન ડિસ્ઓર્ડર (autoimmune condition) ધરાવતા લોકોમાં આ બંને વિટામિન્સનું યોગ્ય સ્તર હોવું ખૂબ જ જરૂરી હોય છે.

​વિટામિન ડી-3 અને બી-12 શેમાંથી મળશે?

વિટામિન ડી માટે કેટલાંક પ્રાકૃતિક સ્ત્રોતમાં સૂર્યપ્રકાશ, કાચા ઇંડા (whole eggs), મશરૂમ અને ફૅટી ફિશ (fatty fish) સામેલ છે. જ્યાં સુધી વિટામિન-12ની વાત છે તો તે ફર્મટેડ ફૂડ, ઓર્ગન મીટ, યીસ્ટ, ખાટાં ડેરી પ્રોડક્ટ્સથી મળી રહે છે. જો વ્યક્તિને આ બંને વિટામિનની ઉણપ વધારે પ્રમાણમાં હોય તો ફિઝિયન્સ દ્વારા સૂચિત સપ્લિમેન્ટ્સ લેવા જોઇએ.

​સપ્લિમેન્ટ્સ લેતાં પહેલાં રાખો આટલું ધ્યાન

કોટિન્હોએ વિટામિન ટોક્સિસિટી (vitamin toxicity) અંગે પણ ચેતવણી આપી છે, જેનો અર્થ છે વધારે પ્રમાણમાં વિટામિન્સ (overdose on the vitamins) લેવા!

  • વિટામિન્સ શરીર માટે જરૂરી ન્યૂટ્રિઅન્ટ્સ છે, તેથી જ તેના મુખ્ય સ્ત્રોત ખોરાક પર પુરતું ધ્યાન આપીને શરીરમાં તેની ઉણપને પહોંચી વળવા પર ભાર મુકવો જોઇએ.
  • ઘણીવાર લોકો સપ્લિમેન્ટ્સ પર વધારે નિર્ભર થઇ જાય છે, વળી તેઓ એ બાબતની ચકાસણી પણ નથી કરતાં કે ખરેખર તેમના શરીરને કેટલા પ્રમાણમાં ક્યા વિટામિન્સની જરૂર છે.
  • સપ્લિમેન્ટ્સના બદલે પોષકયુક્ત ખોરાક લેવાનો આગ્રહ રાખો.
  • આ સિવાય વિટામિન્સ ડોઝ પર નજર રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે, કારણે ઓવરડોઝ તમારાં શરીરને ફાયદા કરતાં નુકસાન વધારે કરી શકે છે.

નોંધઃ આ લેખ સામાન્ય જાણકારી માટે છે, જે વિવિધ રિસર્ચ અને એક્સપર્ટ્સ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર છે. તે કોઇ પણ પ્રકારે દવા કે ઇલાજનો પર્યાય બની શકે છે. વધુ માહિતી માટે તમારાં ડોક્ટરની સલાહ લો.

આ સમાચારને અંગ્રેજીમાં વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

લેખક વિશે
હેતલ ડાભી
હેતલ ડાભી 13 વર્ષથી વધુનો અનુભવ ધરાવતી જર્નાલિસ્ટ છે જેઓએ તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત અમદાવાદના એક લોકલ ન્યૂઝપેપર સાથે વર્ષ 2007માં કરી હતી. કારકિર્દીની શરૂઆતથી લઇ અત્યાર સુધી તેઓએ ક્રાઇમ, બિઝનેસ, ટેક્નોલોજી, પોલિટિક્સ, ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ, ટ્રાવેલ, ફેશન, લાઇફસ્ટાઇલ જેવા વિવિધ સેક્શનમાં કામ કર્યુ છે. હાલમાં તેઓ લાઇફસ્ટાઇલ સેક્શનમાં છેલ્લાં એક વર્ષથી કામ કરે છે. જ્યાં તેઓના અનુભવના આધારે વિવિધ માહિતી અને રસપ્રદ આર્ટિકલ્સ લખી રહ્યા છે જે વાચકોને સતત નવી નવી માહિતી સાથે જકડી રાખે છે. જર્નાલિઝ્મ ઉપરાંત હેતલ ડાભીને વાંચન, લેખન અને ડાન્સનો શોખ છે. તેઓના સાહિત્ય પ્રત્યેના લગાવ અને સતત કંઇક નવું લખવા તેમ જ વાંચવાના શોખથી તેઓ એક પરિપક્વ લેખિકા છે અને આ જ બાબતની ઝલક તેમના કામમાં પણ સરળતાથી જોવા મળે છે.... વધુ વાંચો

Read Next Story