એપશહેર

મન્કીપોક્સઃ વૈશ્વિક 300થી વધુ કેસો, ભારત સરકારે જાહેર કરી ગાઇડલાઇન; જાણો આ વાઇરસના લક્ષણો અને ઇલાજ

Monkeypox: વિશ્વના અલગ અલગ દેશોમાં મન્કીપોક્સના કેસમાં વધારો થઇ રહ્યો છે. આ વાઇરસના વધતા જોખમ વચ્ચે યુનિયન હેલ્થ મિનિસ્ટ્રીએ ગાઇડલાઇન જાહેર કરી છે. ભારતમાં હજુ સુધી મન્કીપોક્સના કોઇ કેસ જોવા મળ્યા નથી, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે ગાઇડલાઇનમાં મન્કીપોક્સથી સંક્રમિત વ્યક્તિને 21 દિવસ સુધી દેખરેખમાં રાખવામાં આવશે.

Authored byહેતલ ડાભી | I am Gujarat 2 Jun 2022, 11:14 am
Monkeypox Alert by Indian Government: વિશ્વમાં કોરોના વાઇરસ (Corona Pandemic) બાદ વધુ એક જીવલેણ વાઇરસ મન્કીપોક્સ (monkeypox)નો ડર જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતમાં યુનિયન હેલ્થ મિનિસ્ટ્રી (Union health ministry) દ્વારા મંગળવારે એક ગાઇડલાઇન જાહેર કરી છે, જેમાં મન્કીપોક્સના કેસના સર્વેલન્સ, ઓળખ અને મેનેજમેન્ટની વિગતો છે. અત્યાર સુધી વિશ્વમાં 300થી વધુ મન્કીપોક્સ વાઇરસના કેસો જોવા મળ્યા છે.
I am Gujarat monkeypox union health ministry released guidelines on management of monkeypox know the symptoms and treatment for this disease
મન્કીપોક્સઃ વૈશ્વિક 300થી વધુ કેસો, ભારત સરકારે જાહેર કરી ગાઇડલાઇન; જાણો આ વાઇરસના લક્ષણો અને ઇલાજ


જો કે, WHO (World Health Organization) અનુસાર, કોરોના વાઇરસની માફક મન્કીપોક્સ પણ વૈશ્વિક મહામારી નહીં બને. સંસ્થાએ તેને સંભવિત આંતરરાષ્ટ્રીય આરોગ્ય કટોકટી (potential public health emergency of international concern) ગણાવી છે. ઉપરાંત કોવિડ-19 અને ઇબોલા (Covid-19 and Ebola)માં જ પ્રકારે સતત રિસર્ચ અને રસીકરણની ઉપલબ્ધિ કરાવવામાં આવી રહી છે તે જ પ્રકારે આ વાઇરસની દવાઓ અંગે હાલ રિસર્ચ કરવામાં આવી રહ્યા છે.

શું છે મન્કીપોક્સ વાઇરસ અને તેના લક્ષણોને કેવી રીતે ઓળખશો? અહીં જાણો.

(તસવીરોઃ ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા, પિક્સાબે.કોમ)

​મન્કીપોક્સના મુખ્ય લક્ષણો

યુએસ સેન્ટર ફોર ડિસિઝ કન્ટ્રોલ એન્ડ પ્રિવેન્શન (US Centers for Disease Control and Prevention) અનુસાર, મન્કીપોક્સ વાઇરસમાં દર્દી શરૂઆતમાં તાવ, માથાનો દુઃખાવો, મસલ્સ અને પીઠમાં દુઃખાવો, ઉપરાંત થાક અનુભવે છે. ચિકનપોક્સથી વિપરિત આ વાઇરસથી શરીરમાં જે લાલ ચકામા થાય છે તે આગળ જતાં ગાંઠમાં (lymphadenopathy) પરિવર્તિત થાય છે.

WHO (World Health Organisation) અનુસાર, સ્મોલપોક્સ કે ચિકનપોક્સને મન્કીપોક્સ સાથે સરખામણી ના કરવી જોઇએ. આ સિવાય ઓરી (measles), બેક્ટેરિયલ સ્કિન ઇન્ફેક્શન, ખંજવાળ (scabies), સિફિલિસ (syphilis) અને અન્ય મેડિકેશન એલર્જીને પણ મન્કીપોક્સ સાથે સરખામણી કરવી અયોગ્ય છે. આ પ્રકારના એલર્જીક રિએક્શન માટે ડોક્ટરની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.

​ઇન્ફેક્શન બાદ કેટલાં સમયમાં દેખાશે લક્ષણો?

મન્કીપોક્સ મૂળ સેલ્ફ-લિમિટીંગ ડિસિઝ (self-limiting disease) છે જેના લક્ષણો બેથી ચાર અઠવાડિયા સુધી જ રહે છે. ઇન્ફેક્શન બાદ ઇન્ક્યૂબેશન પીરિયડ અંદાજિત 7થી 14 દિવસની વચ્ચે અથવા 5થી 21 દિવસ સુધીનો રહે છે.

હેલ્થ મિનિસ્ટ્રીની ગાઇડલાઇન અનુસાર, તેના પ્રસરણ અથવા સંચારક્ષમતા સ્ક્રેબ એટલે ગાંઠના ઉપરના પડ સદંતર ખરી જાય અથવા મટી જાય તેના એકથી બે દિવસ બાદ જ ઓછી થાય છે.

​વાઇરસ કેવી રીતે ફેલાય છે?

  • આ બીમારીના ચાર સ્ટેજ હોય છે, જેમાં પ્રથમ સ્ટેજમાં સંક્રમણ જે 0-5 દિવસ દરમિયાન થાય છે, આ દરમિયાન દર્દીને તાવ, માથાનો દુઃખાવો, શરીરમાં ફોલ્લાં, આ ફોલ્લાંમાં સોજો આવવો જેવા લક્ષણો દેખાય છે.
  • જો ફોલ્લાંમાં સોજા આવવાની શરૂઆત થાય તો વ્યક્તિ મન્કીપોક્સથી સંક્રમિત છે તેવું સાબિત થાય છે, કારણ કે ઓરી અને ચિકનપોક્સમાં પણ આ જ પ્રકારે શરીરમાં લાલ ચકામા થતા હોય છે પણ તેમાં સોજા નથી આવતા.
  • પેશન્ટને બે દિવસથી વધુ તાવ રહે છે અને ચકામાની શરૂઆત 95 ટકા કેસોમાં દર્દીના ચહેરા પર થાય છે. જ્યારે 75 ટકા કેસોમાં દર્દીની હથેળી અને પગમાં ચકામા પડે છે.
  • ઘણીવાર દર્દીના મોંઢાની અંદર, આંખોની આસપાસ, કોર્નિયા (cornea of the eye) અથવા જેનિટલ એરિયા (genital area)માં ચકામા જોવા મળે છે.
  • આખા શરીરની ત્વચામાં આ પ્રકારના ચકામા, લાલાશ અને સોજાનો સ્ટેજ અંદાજિત 2થી 4 અઠવાડિયાનો હોય છે. જે દરમિયાન ફોલ્લા ઘટ્ટ થઇ જાય છે અને તેમાં દર્દ થવા લાગે છે. આ સિવાય ફોલ્લામાં પસ જેવ ફ્લૂઇડ જોવા મળે છે.
  • યુનિયન હેલ્થ મિનિસ્ટ્રી અનુસાર, જો દર્દીમાં આ લક્ષણો જોવા મળે તો તેની આંખોમાં દર્દ, દ્રષ્ટિ નબળી થવી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને યૂરિનમાં વધારો થવાના અન્ય લક્ષણોની પણ ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.

​મન્કીપોક્સની ટ્રીટમેન્ટ

બદનસીબે, કોરોના વાઇરસની જેમ મન્કીપોક્સની પણ હજુ સુધી ચોક્કસ દવા, રસી કે ઇલાજ નથી. WHO દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી ગાઇડલાઇન મુજબ દર્દીના લક્ષણોને આધારિત તેનો ઇલાજ કરવામાં આવે છે. દર્દીને તાત્કાલિક આઇસોલેશનમાં રાખવામાં આવે છે.

હેલ્થ મિનિસ્ટ્રી ગાઇડલાઇન અનુસાર, મન્કીપોક્સના મેનેજમેન્ટ દરમિયાન દર્દીના સ્કિન રેશિશને એન્ટીસેપ્ટિક (antiseptic)થી વારંવાર ક્લિન કરવા જોઇએ, તેમાંથી પસ નિકળવાની શરૂઆત થાય તો સામાન્ય ડ્રેસિંગ કરવું જોઇએ. ઓરલ અલ્સર માટે અનુરૂપ લિક્વિડથી કોગળા કરવા જોઇએ.

ક્લિનિકલ રેમેડીઝ આધારે ઇલાજ

ડોક્ટર્સ અનુસાર, મન્કીપોક્સ વાઇરસના લક્ષણોને યોગ્ય રીતે અને ક્લિનિકલ રેમેડીઝના આધારે મેનેજ કરવામાં આવે તો દર્દીના સાજા થવાના ચાન્સિસ વધી જાય છે.

નોંધઃ આ લેખ સામાન્ય જાણકારી માટે છે, તે કોઇ પણ પ્રકારે દવા કે ઇલાજનો પર્યાય હોઇ શકે નહીં. વધુ માહિતી માટે તમારાં ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.

લેખક વિશે
હેતલ ડાભી
હેતલ ડાભી 13 વર્ષથી વધુનો અનુભવ ધરાવતી જર્નાલિસ્ટ છે જેઓએ તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત અમદાવાદના એક લોકલ ન્યૂઝપેપર સાથે વર્ષ 2007માં કરી હતી. કારકિર્દીની શરૂઆતથી લઇ અત્યાર સુધી તેઓએ ક્રાઇમ, બિઝનેસ, ટેક્નોલોજી, પોલિટિક્સ, ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ, ટ્રાવેલ, ફેશન, લાઇફસ્ટાઇલ જેવા વિવિધ સેક્શનમાં કામ કર્યુ છે. હાલમાં તેઓ લાઇફસ્ટાઇલ સેક્શનમાં છેલ્લાં એક વર્ષથી કામ કરે છે. જ્યાં તેઓના અનુભવના આધારે વિવિધ માહિતી અને રસપ્રદ આર્ટિકલ્સ લખી રહ્યા છે જે વાચકોને સતત નવી નવી માહિતી સાથે જકડી રાખે છે. જર્નાલિઝ્મ ઉપરાંત હેતલ ડાભીને વાંચન, લેખન અને ડાન્સનો શોખ છે. તેઓના સાહિત્ય પ્રત્યેના લગાવ અને સતત કંઇક નવું લખવા તેમ જ વાંચવાના શોખથી તેઓ એક પરિપક્વ લેખિકા છે અને આ જ બાબતની ઝલક તેમના કામમાં પણ સરળતાથી જોવા મળે છે.... વધુ વાંચો

Read Next Story