એપશહેર

Constipation Remedies: વર્ષો જૂની કબજિયાતને જડમૂળથી મટાડવા આયુર્વેદ એક્સપર્ટના 5માંથી 1 ઉપાય અજમાવો, દવા વગર પેટ રહેશે સાફ

Constipation Remedies: વર્ષ 2018માં હાથ ધરાયેલા એક હેલ્થ સર્વે અનુસાર, 22 ટકા ભારતીયો કબજિયાતથી પીડાય છે. ખાસ કરીને આ બીમારી મેટ્રો સિટીમાં વસતા લોકોમાં વધારે જોવા મળે છે.

Authored byહેતલ ડાભી | I am Gujarat 2 Apr 2024, 9:15 am
Constipation clinical definition and Ayurvedic Remedies: ભારતીયોમાં ક્રોનિક કોન્સ્ટિપેશન (Chronic constipation) સૌથી વધુ જોવા મળે છે. કબજિયાતની બીમારીમાં જ્યારે શરીરના વેસ્ટ પદાર્થો મોટાં આતરડાંમાંથી ધીમી ગતિએ પસાર થાય ત્યારે કબજિયાત થાય છે. જેના કારણે બાઉલ મૂવમેન્ટ અનિયમિત અને ઓછી થાય છે.
I am Gujarat what is constipation and how it affects your body know the remedies from an ayurvedic doctor to keep your gut health on track
Constipation Remedies: વર્ષો જૂની કબજિયાતને જડમૂળથી મટાડવા આયુર્વેદ એક્સપર્ટના 5માંથી 1 ઉપાય અજમાવો, દવા વગર પેટ રહેશે સાફ


કબજિયાતને ક્લિનિકલ ભાષામાં સમજવી હોય તો જો અઠવાડિયામાં તમે ત્રણથી ઓછી વખત મળત્યાગ કરી રહ્યા હોવ તો તમને કબજિયાત છે. જો કે, કબજિયાતની આ એકમાત્ર પરિભાષા નથી, કબજિયાત થવા પાછળ અન્ય કારણો પણ એટલાં જ જવાબદાર હોય છે. હેલ્થ એક્સપર્ટ્સ અનુસાર, જ્યારે નોર્મલ રૂટિન કરતાં મળત્યાગ કરવાના સમયમાં ફેરફાર થાય, સ્ટૂલ સખત બની જાય અને મળત્યાગમાં વધારે સમય લાગે અથવા બળપૂર્વક કરવું પડે તો તેને પણ કબજિયાતના લક્ષણો ગણવામાં આવે છે.

ભારતની જાણીતી હેલ્થ કેર કંપની (India's leading healthcare companies)ઓ દ્વારા વર્ષ 2018માં ગટ હેલ્થ સર્વે (Gut Health Survey) કરવામાં આવ્યો હતો. જે અનુસાર, 22 ટકા ભારતીયો કબજિયાતથી પીડાય છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે, આ બીમારીથી માત્ર સિનિયર સિટીઝન જ નહીં પણ નાની વયના લોકો પણ પરેશાન છે. 6 ટકા ભારતીયોને કબજિયાતની સાથે સાથે અન્ય બીમારીઓ પણ થઇ હોવાનું સામે આવ્યું છે.

નેશનલ લાઇબ્રેરી ઓફ મેડિસિન (National Library of Medicine) અનુસાર, ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસ દરમિયાન ઘણાં હેલ્થ એક્સપર્ટ્સ એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે, ક્રોનિક કોન્સ્ટિપેશન ભારતીયોમાં સૌથી વધારે જોવા મળે છે.

અહીં, આયુર્વેદિક ડોક્ટર દિક્ષા ભાવસાર સાવલિયા (Dr Dixa Bhavsar Savaliya, Ayurveda Doctor) કબજિયાતથી બચવા કેટલાંક સરળ ઉપાયો જણાવ્યા છે, જેનાથી કબજિયાતની સમસ્યા દૂર કરી શકાય છે.

(તસવીરોઃ ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા, પિક્સાબે.કોમ, ફ્રિપિક.કોમ)

​કબજિયાતના કારણો

ડોક્ટર દિક્ષા અનુસાર કબજિયાત વાત દોષમાં અસંતુલન થવાથી થાય છે, આ સિવાય તેના મુળ કારણોમાં -

  • ધ્યાનથી અને યોગ્ય રીતે ભોજન ના લેવું
  • ડ્રાય, અતિશય ઠંડા, તીખા, તળેલા અથવા ફાસ્ટ ફૂડ ખાવા
  • પુરતા પ્રમાણમાં પાણી ના પીવું
  • ફાઇબરનું પ્રમાણ ઓછું હોય તેવો ખોરાક
  • મેટાબોલિઝ્મ (metabolism) એટલે કે ચયાપચય નબળું હોવું
  • રાત્રિ ભોજન મોડાં લેવા
  • બેઠાડું જીવન

આયુર્વેદમાં છે જૂનામાં જૂની કબજિયાત દૂર કરવાના સસ્તા ઉપાય

View this post on Instagram A post shared by Dr Dixa Bhavsar Savaliya (@drdixa_healingsouls)

આતરડાંને દવાની આદતથી રાખો દૂર

કબજિયાતથી છૂટકારો મેળવવા લેક્સાટિવ્સ (laxatives - એવી દવા જે પેટ સાફ કરતી હોય) લેવાથી લાંબા ગાળાની રાહત મળી જશે તેવું નથી. આ સિવાય આ પ્રકારની દવાઓની તમારાં આંતરડાંને આદત પડી ગઇ તો તે સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક પણ સાબિત થઇ શકે છે.

​કિચનની આ વસ્તુઓનો કરો ઉપયોગ

સુકી દ્રાક્ષમાં પુરતાં પ્રમાણમાં ફાઇબર રહેલું છે જે સ્ટૂલ મૂવમેન્ટને સરળ બનાવશે. આ માટે રાત્રે થોડી કાળી દ્રાક્ષ પલાળી લો, કારણ કે સૂકા મેવાથી વાત દોષની સમસ્યા વધી શકે છે અને તેનાથી ગેસની સમસ્યા થઇ શકે છે. તેથી જ દ્રાક્ષને પલાળીને ખાવાથી તે પચવામાં સરળ રહે છે.

​પિત્ત દોષ નિવારવા શું કરશો

1 ચમચી મેથીના દાણાને રાત્રે પલાળી લો અને સવારે ઉઠતાંની સાથે જ તે ખાવ. આ સિવાય તમે પાઉડરનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. રાત્રે સૂતાં પહેલાં ગરમ પાણીમાં 1 ચમચી મેથી પાઉડર નાખીને પીવાથી કબજિયાતમાં રાહત મળશે. ઘણીવાર વાત અને પિત્ત દોષ બંનેમાં અસંતુલન થવાના કારણે પણ કબજિયાત રહે છે. તેથી જો તમને પિત્ત દોષ વધારે હોય તો મેથીનો ઉપયોગ ના કરવો જોઇએ.

​આમળા કરશે કમાલ

આમળા વાત, પિત્ત અને કફ ત્રણેયના સંતુલન માટે ગુણકારી સાબિત થાય છે. તે પેટ સાફ કરવા માટે પરફેક્ટ લેક્સાટિવ છે જે અન્ય હેલ્થ ઇશ્યૂ જેમ કે, વાળ ખરવાં, સફેદ વાળની સમસ્યાને દૂર કરવામાં તેમજ વજન ઘટાડવામાં મદદ કરશે. દરરોજ ખાલી પેટ આમળાનો જ્યૂસ પીવાનો આગ્રહ રાખો. આમળાને કાચા ખાવાથી પણ કબજિયાતમાં રાહત મળશે. આ સિઝન ફ્રૂટ હોવાના કારણે તમે આમળા પાઉડરનો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો.

ગાયનું દૂધ

બાળકોથી લઇને સીનિયર સિટિઝન સુધી ગાયનું દૂધ ઉત્તમ અને ગુણકારી સાબિત થાય છે, પ્રેગ્નન્ટ મહિલાઓ પણ ગાયના દૂધનું સેવન કરી શકે છે. આ સિવાય જેઓમાં પિત્ત દોષ વધારે હોય તેઓ માટે ગાયનું દૂધ શ્રેષ્ઠ છે. કબજિયાતમાં રાહત મેળવવા માટે રાત્રે સૂતાં પહેલાં ગાયનું ગરમ દૂધ પીવાથી ફાયદો થશે.

ગાયનું ઘી

ગાયનું ઘી મેટાબોલિઝ્મ ઇમ્પ્રૂવ કરવામાં મદદ કરશે, આ સિવાય તે શરીર માટે જરૂરી હેલ્ધી ફૅટનું પ્રમાણ જાળવી રાખશે. શરીર માટે વિટામિન એ, ડી, ઇ અને કે જેવા ફૅટ-સોલ્યુબલ (fat-soluble) હોવા ખૂબ જ જરૂરી છે. ભેંસના ઘીથી ચરબીનું પ્રમાણ વધે છે અને તે બધા જ લોકોને માફક આવે તેવું જરૂરી નથી. જો તમે વજન વધારવા ઇચ્છતા હોવ તો ભેંસનું ઘી ખાઇ શકો છો. ગાયનનું દૂધ અને ઘી એકસાથે લેવાથી પણ તમને ફાયદો થશે, આ માટે 1 ચમચી ઘીને ગરમ દૂધમાં મિક્સ કરીને પીવાથી ક્રોનિક કોન્સ્ટિપેશનમાં રાહત મળશે.

નોંધઃ આ લેખ સામાન્ય જાણકારી માટે છે, અહીં દર્શાવેલા ઉપાયો અને માહિતી વિવિધ સર્વે અને ડોક્ટરે નિર્દેશ કરેલાં ઉપચારને આધારિત છે. તે કોઇ પણ પ્રકારે દવા કે ઇલાજનો પર્યાય બની શકે નહીં. વધુ માહિતી માટે તમારાં ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.

લેખક વિશે
હેતલ ડાભી
હેતલ ડાભી 13 વર્ષથી વધુનો અનુભવ ધરાવતી જર્નાલિસ્ટ છે જેઓએ તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત અમદાવાદના એક લોકલ ન્યૂઝપેપર સાથે વર્ષ 2007માં કરી હતી. કારકિર્દીની શરૂઆતથી લઇ અત્યાર સુધી તેઓએ ક્રાઇમ, બિઝનેસ, ટેક્નોલોજી, પોલિટિક્સ, ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ, ટ્રાવેલ, ફેશન, લાઇફસ્ટાઇલ જેવા વિવિધ સેક્શનમાં કામ કર્યુ છે. હાલમાં તેઓ લાઇફસ્ટાઇલ સેક્શનમાં છેલ્લાં એક વર્ષથી કામ કરે છે. જ્યાં તેઓના અનુભવના આધારે વિવિધ માહિતી અને રસપ્રદ આર્ટિકલ્સ લખી રહ્યા છે જે વાચકોને સતત નવી નવી માહિતી સાથે જકડી રાખે છે. જર્નાલિઝ્મ ઉપરાંત હેતલ ડાભીને વાંચન, લેખન અને ડાન્સનો શોખ છે. તેઓના સાહિત્ય પ્રત્યેના લગાવ અને સતત કંઇક નવું લખવા તેમ જ વાંચવાના શોખથી તેઓ એક પરિપક્વ લેખિકા છે અને આ જ બાબતની ઝલક તેમના કામમાં પણ સરળતાથી જોવા મળે છે.... વધુ વાંચો

Read Next Story