એપશહેર

આ પ્રકારે ખાંસી ખાવાથી ફેફસાંનું સ્વાસ્થ્ય રહેશે દુરસ્ત, આયુર્વેદ નિષ્ણાતની 5 રીતથી Lungને રાખો હેલ્ધી

World Lung Cancer Day 2022: આયુર્વેદ નિષ્ણાતા ડોક્ટર સ્વપ્ના કદમ પાસેથી જાણો કફ દૂર કરવા અને શ્વાસ લેવાની ક્ષમતાને વધારવા માટેના કેટલાંક અકસીર ઉપાય. આ ઉપચારને ઘરે બેઠાં અને લાઇફસ્ટાઇલમાં નજીવા ફેરફાર દ્વારા જ અમલમાં લાવી શકાય છે.

Authored byહેતલ ડાભી | I am Gujarat 1 Aug 2022, 10:16 am
Lung Cancer Treatment and Prevention: આપણાં શરીરનું પ્રત્યેક અંગ કોશિકાઓથી બનેલું છે અને તમામને ઓક્સિજનની જરૂર પડે છે. ફેફસાં (Keep your Lungs healhty) શ્વસન તંત્રનો મુખ્ય ભાગ છે, જે શ્વાસ લેવામાં મદદ કરવા માટે કામ કરે છે. ફેફસાં સ્પંજી, હવાથ ભરેલા અંગોને જોડતી એક કડી છે, જે છાતીના બંને તરફ સ્થિત હોય છે.
I am Gujarat world lung cancer day 2022 an ayurveda doctor shared treatment and tips to keep your lung healthy
આ પ્રકારે ખાંસી ખાવાથી ફેફસાંનું સ્વાસ્થ્ય રહેશે દુરસ્ત, આયુર્વેદ નિષ્ણાતની 5 રીતથી Lungને રાખો હેલ્ધી


સ્વસ્થ અને લાંબા જીવન માટે ફેફસાંનું સ્વાસ્થ્ય સારૂં રહે તે ખૂબ જ જરૂરી છે. પરંતુ પ્રદૂષણ, ધૂમ્રપાન, હાનિકારક રસાયણો તેમજ ધૂળ-માટી અને સતત ઠંડી-શુષ્ક હવાના કારણે આપણાં ફેફસાંમાં ટોક્સિન્સ જમા થઇ જાય છે, જેના કારણે ફેફસાંમાં ભાર લાગવો, જડકાઇ જવા અને સોજાનો અનુભવ થાય છે. આ તમામ કારણો સિવાય કેટલીક અનહેલ્ધી લાઇફસ્ટાઇલ ચોઇસના કારણે ફેફસાંના કેન્સર (Causes of lung cancer) થવાનું પણ જોખમ રહેલું છે.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (World Health Organization) અનુસાર, કેન્સરથી થતાં મૃત્યુઆંકમાં 25 ટકા કેસ ફેફસાંના કેન્સરના હોય છે, જે વિશ્વમાં સૌથી કોમન ગણાતું કેન્સર પણ છે. દર વર્ષે 1 ઓગસ્ટના રોજ ફેફસાંના સ્વાસ્થ્યને લગતી માહિતી અને તેને સ્વસ્થ રાખવા માટે શું કરવું જોઇએ તે અંગે લોકોમાં જાગૃકતા ફેલાવવા વર્લ્ડ લંગ કેન્સર ડે (World Lungs Cancer Day 2022) ઉજવવામાં આવે છે.

કેજે સોમૈયા હોસ્પિટલ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટરમાં આયુર્વેદ એચઓડી ડોક્ટર સ્વપ્ના કદમ (Dr. Swapana Kadam, Ayurveda HOD) જણાવે છે કે, સામાન્ય રીતે ફેફસાં આપમેળે જ સફાઇ કરતું અંગ છે, પરંતુ ફેફસાંમાંથી કફ દૂર કરવા અને શ્વાસ લેવાની ક્ષમતાને જાળવી રાખવા માટે કેટલીક વસ્તુઓ કરવી જરૂરી છે. જેથી ફેફસાં પ્રભાવી રીતે કામ કરી શકે, કફ અને અન્ય ઉત્તેજક પદાર્થોને શરીરમાંથી દૂર કરી શકે, છાતીમાં ચુસ્તતા અને અન્ય સમસ્યામાં રાહત મળે. આ વાયુમાર્ગને ખોલે છે અને ફેફસાંની ક્ષમતામાં વધારો કરી સોજા દૂર કરે છે.

(તસવીરોઃ પિક્સાબે.કોમ, ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા)

​ફેફસાંના કેન્સરના લક્ષણો

  • ફેફસાંના કેન્સરના શરૂઆતના લક્ષણોમાં છાતી અને પાંસળીમાં દુઃખાવો થવો.
  • સૌથી સામાન્ય લક્ષણમાં સતત અને પીડાદાયક ખાંસી, સુકી ખાંસી થવી જેમાં ગળફાં અથવા લોહી પડવું.
  • ઉબકાં અને ભૂખ ઓછી લાગવી.
  • ફેફસાંના કેન્સરથી શ્વસનને લગતાં ઇન્ફેક્શન, ગળામાં શ્વાસ લેતી વખતે અવાજ થવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઇ શકે છે.
  • અન્ય લક્ષણમાં વજનમાં ઘટાડો થવો, કર્કશ અવાજ, લસિકામાં ગાંઠ અને સોજો (swollen lymph node)
  • સતત થાક લાગવો.

​સ્ટીમ થેરાપીથી ગંદકી કરો દૂર

સ્ટીમ થેરાપીમાં પાણીની વરાળને શ્વાસ દ્વારા અંદર ખેંચવામાં આવે છે, વરાળથી હવામાં ગરમી અને ભેજ થાય છે, જેનાથી શ્વસન માર્ગ ખૂલે છે. વાયુમાર્ગ અને ફેફસાંમાં મોજૂદ કફને દૂર કરવામાં સરળતા રહે છે. શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોય તો સ્ટીમ થેરાપી અકસીર ગણાય છે.

​ફેફસાંને સાફ કરવાની કુદરીત રીત

ખાંસી ટોક્સિન્સને બહાર કાઢવાની પ્રાકૃતિક રીત છે. આનાથી કફ તરીકે ફેફસાંમાં ભરાયેલો કચરો બહાર આવી જાય છે. આયુર્વેદ નિષ્ણાત અનુસાર, ફેફસાંમાં તકલીફ થાય તો આપમેળે ખાંસીથી તેને દૂર કરી શકો છો. આ માટે -

  • એક ખુરશી પર ખભાને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખો, બંને પગને જમીન પર સમતળ રાખીને બેસી જાવ.
  • પેટના ઉપરના ભાગે અદબવાળીને બેસો
  • ધીરે-ધીરે નાકથી શ્વાસ લો
  • આગળની તરફ ઝૂકીને ધીરે-ધીરે શ્વાસ છોડો, હાથથી પેટના ભાગ પર પ્રેશર બનાવો
  • શ્વાસ છોડતી વખતે બે ત્રણ વખત ખાંસી ખાવ, મોંઢાને સ્હેજ ખુલ્લું રાખો.
  • ફરીથી ધીમી ગતિએ શ્વાસ લો
  • આ પ્રક્રિયાને તમારાં કમ્ફર્ટ અનુસાર કરો અને બેથી ત્રણ વખત કરો.
  • અમુક મિનિટ સુધી 1:2 બ્રિથિંગ પેટર્નનો અભ્યાસ કરો

​ફેફસાંના સ્વાસ્થ્ય માટે વ્યાયામ

નિયમિત રીતે વ્યાયામ કરવાથી શારિરીક જ નહીં માનસિક રીતે પણ સ્વાસ્થ્યમાં સુધાર થાય છે. વ્યાયામ માસપેશીઓને વધારે તેજ ગતિથી કામ કરવા પ્રેરિત કરે છે, આનાથી ફેફસાં મજબૂત થાય છે. જેનાથી માસપેશીઓને પુરતી માત્રામાં ઓક્સિજન પહોંચે છે, રક્તસંચારમાં સુધાર થાય છે. શરીર પ્રભાવી રીતે કાર્બન ડાયોક્સાઇડને દૂર કરે છે, જેનું નિર્માણ વ્યાયામ દ્વારા થાય છે.

​ધુમ્રપાનને આજે જ છોડો

આયુર્વેદ નિષ્ણાત ફેફસાંને હેલ્ધી રાખવા માટે ધુમ્રપાન કે અન્ય આદતોને છોડવાની સલાહ આપે છે. ખાસ કરીને ધુમ્રપાન દરમિયાન તમે જે શ્વાસ લો છો તે ફેફસાં સાથે શરીરમાં ભળે છે, આનાથી ટોક્સિક કેમિકલ લોહીમાં ભળીને આખા શરીરમાં ફેલાય છે. આ જ કારણોથી ફેફસાં તેમ જ અન્ય પ્રકારના કેન્સરનું જોખમ વધે છે.

​એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ફૂડ્સથી રહો સ્વસ્થ

શ્વસન માર્ગના સોજાથી લઇને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં ચુસ્તતા જેવી સમસ્યામાં એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ખાદ્ય પદાર્થ આ લક્ષણોથી રાહત આપી શકે છે. આ માટે ભોજનમાં લસણ, હળદર, આદુનું સેવન વધારો.

નોંધઃ આ લેખ સામાન્ય જાણકારી માટે છે, તે કોઇ પણ પ્રકારે દવા કે ઇલાજનો પર્યાય હોઇ શકે નહીં. વધુ માહિતી માટે તમારાં ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.

લેખક વિશે
હેતલ ડાભી
હેતલ ડાભી 13 વર્ષથી વધુનો અનુભવ ધરાવતી જર્નાલિસ્ટ છે જેઓએ તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત અમદાવાદના એક લોકલ ન્યૂઝપેપર સાથે વર્ષ 2007માં કરી હતી. કારકિર્દીની શરૂઆતથી લઇ અત્યાર સુધી તેઓએ ક્રાઇમ, બિઝનેસ, ટેક્નોલોજી, પોલિટિક્સ, ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ, ટ્રાવેલ, ફેશન, લાઇફસ્ટાઇલ જેવા વિવિધ સેક્શનમાં કામ કર્યુ છે. હાલમાં તેઓ લાઇફસ્ટાઇલ સેક્શનમાં છેલ્લાં એક વર્ષથી કામ કરે છે. જ્યાં તેઓના અનુભવના આધારે વિવિધ માહિતી અને રસપ્રદ આર્ટિકલ્સ લખી રહ્યા છે જે વાચકોને સતત નવી નવી માહિતી સાથે જકડી રાખે છે. જર્નાલિઝ્મ ઉપરાંત હેતલ ડાભીને વાંચન, લેખન અને ડાન્સનો શોખ છે. તેઓના સાહિત્ય પ્રત્યેના લગાવ અને સતત કંઇક નવું લખવા તેમ જ વાંચવાના શોખથી તેઓ એક પરિપક્વ લેખિકા છે અને આ જ બાબતની ઝલક તેમના કામમાં પણ સરળતાથી જોવા મળે છે.... વધુ વાંચો

Read Next Story