એપશહેર

હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટિંગ શબ્દ સાંભળ્યો છે? ક્યાંક તમે પણ એવા પેરેન્ટ તો નથી, જાણો આ પ્રકારે

એકવાર માતાપિતા બની જાવ, એ પછી તમારું ધ્યાન તમારા બાળકના યોગ્ય ઉછેર પર કેન્દ્રિત હોય છે, સાથે જ તેમને સુરક્ષિત વાતાવરણ પૂરું પાડવા પર હોય છે અને બાળકોની પ્રાથમિકતા સૌથી ઉપર રહે છે.

I am Gujarat 4 Jun 2022, 11:57 am
માતાપિતાની દુનિયા બાળકની આસપાસ હોય છે અને એવું લાગે છે કે બાળકથી વધારે મહત્ત્વનું કંઈ જ નથી.પણ આમાં ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે બાળકોને શ્રેષ્ઠ જીવન આપવાના પ્રયાસમાં ક્યાંક તમે એમની જિંદગી ન જીવવા લાગો. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો તેમનાં નિર્ણયો અને સપનાં ક્યાંક તમે નુકસાન તો નથી પહોંચાડી રહ્યાએનું ધ્યાન રાખવું અને સાથે જ એમની પાસેથી એમના જીવનના નિર્ણયો પર અસર નથી કરી રહ્યા એની કાળજી રાખવી. આ બધાં હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટિંગ(helicopter parent)નાં લક્ષણો છે.
I am Gujarat parenting advice what is helicopter parent signs to know if youre a helicopter parent
હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટિંગ શબ્દ સાંભળ્યો છે? ક્યાંક તમે પણ એવા પેરેન્ટ તો નથી, જાણો આ પ્રકારે


હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટિંગ શું છે?

હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટિંગ(helicopter parenting) બાળકોના ઉછેરની શૈલીનો પ્રકાર છે, જેમાં માતા-પિતા બાળકનું જીવન તેમના કરતાં વધારે જીવતાં હોય છે. તેઓ બાળકોની પ્રવૃત્તિઓ પર વધારે પડતું ધ્યાન આપે છે અને તેમના રોજિંદા જીવનમાં દખલ કરે છે. આ પ્રકારનાં માતા-પિતા તમામ જગ્યાએ દખલ કરે છે, તેમના મિત્રોની પસંદગીથી લઈને શાળાના કામકાજ સુધી. આવાં માતા-પિતાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બાળકોને દુઃખી અને હતાશ થવાથી બચાવાનો હોય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે બાળકના જીવનમાં વધારે પડતા સામેલ થવાથી બાળકમાં આત્મસન્માનનો અભાવ રહેવાનું જોખમ ઊભું થાય છે.

જો તમે આનાથી બચવા માગતા હોવ અને ઇચ્છતા હોવ કે તમારું બાળક પણ આગળ વધે તો હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટિંગનાં આ લક્ષણો ધ્યાનમાં લેવાં જોઈએ.

(તસવીરોઃ પિક્સાબે.કોમ, ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા)

​બાળકોનો પક્ષ લેવો

તમારા બાળક માટે ઊભા રહેવું એ એક બાબત છે, પરંતુ તેમના માટે તેમની લડાઈ લડવી એ તદ્દન અલગ બાબત છે. હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટ્સ આવી બાબતોને પોતાના હાથમાં લઈ લેવામાં માને છે, એનો અર્થ એવો છે કે માતાપિતા તેમના બાળકને સમસ્યા લડવાનું શીખવવાને બદલે બાળકોની સમસ્યા સામે જાતે જ એકલાહાથે મથે છે. જ્યારે બાળક પુખ્ત થાય ત્યારે આ બાબત તકલીફદેહ બની શકે છે. શક્ય છે કે આવી આદતોને કારણે પુખ્ત થયા બાદ બાળક મુશ્કેલીનો સામનો ન કરી શકે, જાતે પડકારોનો સામનો કરવામાં નિષ્ફળ જાય અને આખરે અન્ય લોકો પર નિર્ભર રહે.

તમે ઇચ્છતા હોવ કે તમારા બાળકમાં આ પ્રકારનાં નકારાત્મક ગુણો ન વિકસે તો એ માટે એક જ રસ્તો છે, તમારા બાળકને એની જાતે સમસ્યાઓનો સામનો કરવા દો, શીખવા દો. જરૂર પડે તો તેમને માર્ગદર્શન અને ટેકો આપો પણ તેમનું કામ તેમને જાતે જ કરવા દો.

​બાળકોનું હોમવર્ક અને ઘરનાં કામ કરવાં

માતા-પિતા તરીકે તમને એવી અનુભૂતિ થાય કે તમે તમારા બાળકને શૈક્ષણિક કાર્યમાં માર્ગદર્શન આપો, અને ઘરનાં કામકાજ શીખવો, આ સ્વભાવિક છે પણ બાળકોનાં કામ તમે જાતે કરો એ ખોટું છે.

કેટલાંક માતા-પિતા તેમનાં બાળકને સંઘર્ષ કરતું જોઈ શકતાં નથી, અને એથી જ તેઓ દખલ કરે છે અને બાળકનું કામ પોતાના હાથમાં લઈ લે છે. એ ઘડીએ તમને આ યોગ્ય લાગી શકે છે, પણ સમય જતાં તમારા બાળકને આની માઠી અસર થઈ શકે છે.

તેઓ ન માત્ર અભ્યાસમાં નબળાં રહી જશે, પણ સાથે જ તેઓ જ્ઞાનની દુનિયાથી વંચિત રહી જશે. એથી બાળકોને તેમનાં કામકાજ અને હોમવર્ક જાતે કરવા દો.

બાળકના શિક્ષકને તેમનું કામ શીખવવું

હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટનું એક પ્રમુખ લક્ષણ એ છે કે તમે તમારા બાળકના શિક્ષકને શીખવો છે. આવું ત્યારે થાય છે જ્યારે તમને એવું લાગે કે તમારા બાળકનું પ્રદર્શન નબળું છે અને પછી શિક્ષકને સૂચવો છો કે તેઓ જે કરી રહ્યાં છે તે ખોટું કરી રહ્યાં છે. શિક્ષકોને સમજાવવાના બદલે બાળકને વિચારો રજૂ કરવા અને પ્રશ્નો પૂછવા માટે સક્ષમ બનાવો.

​બાળકને નિષ્ફળ થવાથી બચાવો છો

દરેક વ્યક્તિને પોતાના જીવનમાં અનેક પ્રકારની સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. અંતે એ મહત્વનું થઇ પડે છે કે તમે તેનો સામનો કઇ રીતે કરો છો. હેલિકોપ્ટર માતા-પિતા તેમના બાળકોને નિષ્ફળતા અને નિરાશાથી બચાવવામાં માને છે, જે તેમના આત્મસન્માનની રક્ષા કરવા માટેનો એક શ્રેષ્ઠ માર્ગ જેવું લાગે છે, પરંતુ તેના બદલે, તે આખરે વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓને દૂર કરવાની તેમની ક્ષમતાને નુકસાન પહોંચાડવાથી માંડીને નિષ્ફળતાના સતત ડર સુધી, એવા ઘણા ઉપાય છે જેને હેલિકોપ્ટર પેરેન્ટિંગ બાળકના માનસને અસર કરી શકે છે.

​બાળકના મિત્ર કોણ હશે તે તમે નક્કી કરો છો

ગમે તે થાય, તમારા બાળકે હંમેશા એ નક્કી કરવું જોઈએ કે તેના મિત્રો કોણ હશે. હેલિકોપ્ટર માતાપિતા તેને ઓળખવામાં નિષ્ફળ જાય છે. તેઓ તેમના બાળકો માટે બધું જ નક્કી કરે છે, ત્યાં સુધી કે તેમના મિત્રો કોણ હશે. જ્યારે આવા માતા-પિતા વિચારી શકે છે કે તેઓ તેમના બાળકોને ખોટા લોકોથી બચાવી રહ્યાં છે, તેઓ માત્ર તેમને યોગ્ય પસંદગી કરવાની અને નકારાત્મક લાગણીઓ પર પ્રકાશ પાડવાની તેમની ક્ષમતા અંગે વધુ સંદિગ્ધ બનાવે છે.

આ સમાચારને અંગ્રેજીમાં વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો

Read Next Story